PAC igiye kwibariza abacuruzi uko bahabwa amasoko ya Leta

Guhera kuri uyu wa 3 Gashyantare, Komisiyo Ishinzwe Gukurikirana Imikoreshereze y’Imari n’Umutungo bya Leta mu Nteko Ishinga Amategeko (PAC) yatangiye gusuzuma uko Itegeko rigenga amasoko ya Leta rishyirwa mu bikorwa, hagamijwe kureba uko amakosa agaragaramo yakosorwa.

Abadepite bagize PAC bazaganira n’inzego zitandukanye zirimo iz’abikorera, imiryango ya sosiyete sivile n’inzego za Leta zifite aho zihuriye n’itangwa ry’amasoko, mu rwego rwo kumenya imbogamizi ziri mu ishyirwa mu bikorwa ry’iri tegeko no gushaka ibisubizo birambye.

Iri suzuma rije rikurikira raporo y’isesengura PAC iherutse kugeza ku Nteko Rusange mu mpera z’umwaka ushize, ishingiye kuri raporo y’Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta, igaragaza ibibazo bikomeye byagaragaye muri bimwe mu bigo bya Leta.

Ni ibibazo ahanini byari bishingiye ku igenamigambi ridakwiye, itangwa ry’amasoko ritubahiriza amategeko, imitegurire y’amasezerano itanoze ndetse n’imicungire mibi y’imishinga ya Leta.

Icyo gihe PAC yagaragaje ko hari aho amasoko atangwa ku mafaranga arenze ayo yari ateganyijwe, hakabaho ubukererwe mu gusuzuma inyandiko z’abapiganira amasoko, andi masoko agatangirwa hanze ya sisitemu ya E-procurement (Umucyo), bigatuma habura raporo zibigaragaza.

Ibi bibazo byo mu masoko ya Leta byatumye Depite Kayigire Terence yibaza ukuntu haba hakigaragara ibibazo nk’ibi mu mitangire y’amasoko ya Leta mu gihe u Rwanda ari igihugu kimaze gutera imbere mu miyoborere.

Yagize ati “Ntibikwiye ko mu gihugu kimaze gutera imbere mu miyoborere, haba hakiri amasoko atangwa atabanje kunyura mu nzego zabigenewe.”

PAC yanagaragaje ibibazo by’imicungire y’amasezerano itanoze, aho hari imishinga yongererwa igihe inshuro nyinshi igatinda, Leta ikaba ari yo ikomeza kwishyura kandi hakishyuye ba rwiyemezamirimo badindije ayo masoko. Icyo gihe banagaragazaga ko hari imishinga cumi n’umunani ifite agaciro ka miliyari 16.3 Frw yahagaze burundu.

Ku isonga mu bigo byatungwaga agatoki mu makose mu itangwa ry’amasoko ya Leta, harimo Ikigo gishinzwe Amazi, Isuku n’Isukura (WASAC Ltd), Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ibikorwaremezo by’Ubwikorezi (RTDA) n’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe gukwirakwiza amashanyarazi EUDCL.

PAC yari yasanze ibyo bigo bigaragaramo ibibazo by’ubukererwe, igihombo ndetse n’imitungo ya Leta idakoreshwa.

Ni mu gihe isesengura ku itangwa ry’Amasoko ya Leta ryakozwe n’Umuryango Transparency International Rwanda, m’Ukuboza 2024, ryagaragaza ko inzego zishinzwe itangwa ry’amasoko ya Leta zitabwira abantu ko hari isoko runaka ririmo gupiganirwa, kugira ngo abayobozi n’abandi bakozi ba Leta biheshe ayo masoko cyangwa bahabwe ruswa.

Ibitekerezo  

Ohereza igitekerezo

Igitekerezo cyanyu kiragaragara kuri Kigali Today nyuma y'isuzuma kandi mu gihe kidatinze. Udashaka ko izina ryanyu rimenyekana wakoresha alias, Turabashimiye.

Amakuru aheruka