<?xml 
version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss version="2.0" 
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
>

<channel xml:lang="en">
	<title>Kigali Today</title>
	<link>https://www.kigalitoday.com/</link>
	<description>Kigali Today ibagezaho amakuru nyayo ku Rwanda</description>
	<language>en</language>
	<generator>SPIP - www.spip.net</generator>
	<atom:link href="https://www.kigalitoday.com/spip.php?page=backend" rel="self" type="application/rss+xml" />

	<image>
		<title>Kigali Today</title>
		<url>https://www.kigalitoday.com/local/cache-vignettes/L144xH34/siteon0-628cb.gif?1780071413</url>
		<link>https://www.kigalitoday.com/</link>
		<height>34</height>
		<width>144</width>
	</image>



<item xml:lang="en">

		<title>Ibishyimbo bikungahaye ku butare bigiye gufasha kurwanya imirire mibi mu mashuri</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ibishyimbo-bikungahaye-ku-butare-bigiye-gufasha-kurwanya-imirire-mibi-mu-mashuri</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ibishyimbo-bikungahaye-ku-butare-bigiye-gufasha-kurwanya-imirire-mibi-mu-mashuri</guid>

		<dc:date>2026-05-27T04:08:17Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Valens Muvunankiko
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Kuri uyu wa Kabiri, iya 26 Werurwe hatangijwe ku mugaragaro umushinga wiswe Scaling Sustainable School Feeding Innovations in Rwanda (3SFI) ugamije guteza imbere gahunda yo kugaburira abanyeshuri&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ibishyimbo bikungahaye ku butare bigiye gufasha kurwanya imirire mibi mu mashuri</h1>

			

			

			<div class='spip_document_282985 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-26_at_22.27_55.jpg' width="1600" height="1066" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Uyu mushinga watangirijwe mu Karere ka Rusizi, ukaba ushyirwa mu bikorwa na Alliance of Bioversity International na CIAT binyuze muri PABRA (Pan-Africa Bean Research Alliance), ku bufatanye na Guverinoma y’u Rwanda ndetse n’Ambasade y’u Busuwisi mu Rwanda.</p>
<p>Dr. Jean Claude Rubyogo, Umuyobozi w’ishami ry’ibishyimbo muri Alliance of Bioversity International na CIAT, yavuze ko uyu mushinga ushingiye ku bushakashatsi bw’imyaka myinshi ndetse ko ari intambwe ikomeye mu guhindura imibereho y’abaturage.</p>
<p>Yagize ati: “Iyo dushoye miliyoni 1.25 z’amadolari mu gukora ubwoko bw’imbuto z’ibishyimbo, ntibugere mu baturage ngo babukoreshe, iba ari igihombo. Ni yo mpamvu kubona iri koranabuhanga rigeze ku mashuri n’abaturage bidushimisha cyane.”</p>
<div class='spip_document_282987 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-26_at_22.16_32.jpg' width="2560" height="1920" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Rubyogo yavuze ko nyuma y’uruzinduko bakoze ku mashuri, basanze abanyeshuri n’abarimu bishimira cyane ibishyimbo bikungahaye ku butare kubera uburyo biryoha kandi bishya vuba, ashimangira ko gahunda yo kugaburira abanyeshuri ikwiye no kugera ku miryango ibakikije.</p>
<p>Yagize ati: “Abana babona hagati ya 30% na 40% by’ibyo kurya byabo ku ishuri, ibisigaye babikura mu rugo. Ni yo mpamvu twifuza ko uyu mushinga waguka ukagera no ku babyeyi n’abaturage.”</p>
<p>Richard Kabana, Umuyobozi Mukuru muri Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu (MINALOC), yavuze ko gahunda yo kugaburira abanyeshuri ifite uruhare runini mu kugabanya abana bata ishuri no kuzamura ireme ry’uburezi.</p>
<p>Ati: “Ntitwashobora kugira umuryango ufite ubushobozi n’abaturage bafite ubumenyi tudafite abana bafite ubuzima bwiza kandi biga neza. Uyu mushinga rero ujyanye n’intego za NST2 zo kubaka abaturage bafite ubushobozi.”</p>
<div class='spip_document_282986 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-26_at_22.22_41.jpg' width="2560" height="1920" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Kabana yavuze kandi ko kugira ngo abaturage bazakire neza ibi bishyimbo bikungahaye ku butare, hagomba kwitabwa ku buryo bitekwa vuba, uburyohe bwabyo ndetse n’ingufu nke bisaba mu kubiteka.</p>
<p>Umuyobozi w’Akarere ka Rusizi, Phanuel Sindayiheba, yavuze ko uyu mushinga uzafasha cyane abaturage bo mu Karere ayoboye, cyane cyane mu kuzamura ubuzima bw’abana no guteza imbere gahunda yo kugaburira abanyeshuri.</p>
<p>Ati: “Twabonye ko abana bishimiye ibi bishyimbo bikungahaye ku butare ndetse bamwe mu babyeyi badutangarije ko bishya vuba kandi biryoha. Ibi bizatuma abaturage babyakira.”</p>
<div class='spip_document_282989 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-26_at_22.27_55_1_.jpg' width="1600" height="1066" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Sindayiheba yanagaragaje ko hakenewe ubushakashatsi bugereranya inyungu abaturage babona mu guhinga ibi bishyimbo ugereranyije n’ubundi bwoko busanzwe kugira ngo abaturage babashe kubyumva neza no kubyitabira.</p>
<p>Uhagarariye Ambasade y’u Busuwisi mu Rwanda, Ueli Mauderli, yavuze ko uyu mushinga ari ikimenyetso cy’ubufatanye bumaze imyaka myinshi hagati y’u Rwanda n’u Busuwisi mu guteza imbere imibereho myiza y’abaturage.</p>
<p>Ati: “Uyu mushinga si uwo kugaburira abanyeshuri gusa. Ni uburyo bwo guhindura uburyo ibiribwa biboneka no guteza imbere ubuhinzi bushingiye ku mirire.”</p>
<p>Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi, Dr. Olivier Kamana, yavuze ko ubuhinzi, imirire n’uburezi ari ibintu bifitanye isano ikomeye kandi ko igihugu kigomba gukomeza gushora imari muri ibi bikorwa.</p>
<div class='spip_document_282988 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-26_at_22.22_34.jpg' width="2560" height="1920" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ati: “Mu Rwanda abantu barya ibishyimbo byinshi kurusha ahandi ku isi. Ibi bishyimbo bifite intungamubiri nyinshi kandi bifasha ubuzima bwiza.”</p>
<p>Yagaragaje ko ku mpuzandengo Umunyarwanda arya ibiro 30 n’amagarama 800 buri mwaka y’ibishyimbo ibi akaba aribyo bishyira u Rwanda ku mwanya wa mbere mu bihugu bifite abaturage barya ibishyimbo byinshi</p>
<p>Umushinga wa Scaling Sustainable School Feeding Innovations in Rwanda (3SFI) watangiye mu Ugushyingo 2025, ukaba umaze kugera ku mashuri 509 yo mu turere twa Karongi, Nyamasheke na Rusizi.</p>
<p>Umushinga uteganya ko uzatanga toni 427 z’umusaruro w’ibishyimbo, ukagirira akamaro abanyeshuri 445,115 bo mu Burengerazuba bw’u Rwanda.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-05-26_at_22.22_34.jpg"
				length="526050"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Amahugurwa mu ikoranabuhanga asigiye urubyiruko icyizere cyo kwihangira imirimo</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/amahugurwa-mu-ikoranabuhanga-asigiye-urubyiruko-icyizere-cyo-kwihangira-imirimo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/amahugurwa-mu-ikoranabuhanga-asigiye-urubyiruko-icyizere-cyo-kwihangira-imirimo</guid>

		<dc:date>2026-02-23T20:53:40Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Valens Muvunankiko
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Urubyiruko rw’abahungu n’abakobwa 20 rwaturutse mu turere dutandukanye tw’u Rwanda rwashoje rwiyongereye ku rutonde rw’abahindura ubumenyi mu ikoranabuhanga mo ibisubizo bifatika mu Rwanda.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Amahugurwa mu ikoranabuhanga asigiye urubyiruko  icyizere cyo kwihangira imirimo</h1>

			

			

			<div class='spip_document_277333 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-21_at_19.45_54.jpg' width="2560" height="1920" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu rwego rwo guteza imbere ubumenyi ngiro no kongerera urubyiruko ubushobozi bwo kwihangira imirimo, VTLabs Group ku bufatanye na Rwanda TVET Board (RTB) binyuze mu nkunga ya Skills Development Fund (SDF), basoje amahugurwa y’amezi atandatu.</p>
<p>Abo banyeshuri bashyikirijwe impamyabushobozi zibemerera kwinjira ku isoko ry’umurimo bafite ubumenyi buhamye mu by’ikoranabuhanga rikoresha amashanyarazi hifashishijwe Interinet (electronics na IoT).</p>
<p>Aya mahugurwa yibanze ku masomo arimo amahame y’ibanze y’ ikoranabuhanga rikoresha amashanyarazi (electronics), kubaka no kugerageza sisitemu za mudasobwa nto ziba zashyizwe mu kindi gikoresho kugira ngo zikigenzure cyangwa zigikoreshe mu buryo bwihariye (embedded systems), ndetse no gutegura no kumurika imishinga y’ikoranabuhanga.</p>
<div class='spip_document_277332 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-21_at_19.45_55.jpg' width="2560" height="1920" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ni amasomo agamije guhuza amagambo n’ibikorwa bifatika (hands-on), aho abanyeshuri bakoze imishinga yihariye igamije gukemura ibibazo biboneka mu buzima busanzwe.</p>
<p>Byamana Jules, umwe mu barangije aya mahugurwa, yavuze ko ubumenyi yungutse bumuhinduriye imitekerereze ku bijyanye no kwikorera. Ati: “Mbere nari nzi electronics nk’ibintu byo mu bitabo gusa. Ubu nshobora kubaka no kugerageza system yoroheje yifashisha interinete ishobora gukoreshwa mu mu kugenzura ibibera mu rugo igihe tudahari nkabasha kongera ubushyuhe mu nzu cyangwa kubugabanya bitewe n’igikenewe. Intego yanjye ni ugushinga akazi kanjye bwite.”</p>
<div class='spip_document_277331 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-21_at_19.47_08.jpg' width="1008" height="756" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>MAISHA Aline na we yashimangiye ko amahugurwa yabafashije kubona icyizere cyo guhangana n’isoko ry’umurimo. Yagize ati: “Twize uko dushyira mu bikorwa igitekerezo kikavamo umushinga ufatika. Kuba twarakoze umushinga tukawumurika, byadutoje kuvugira mu ruhame no gusobanura udushya twacu. Ndashaka gukomeza kwagura ubumenyi mu bijyanye n’ikoranabuhanga no gukora ibisubizo by’ikoranabuhanga bikemura ibibazo by’abaturage.”</p>
<p>KWIZERA Jean Pierre ni umwe mu babyeyi barera muri iri shuri, yavuze ko ababyeyi babonye impinduka zikomeye mu bana babo. Ati: “Aya si amahugurwa asanzwe. Abana bacu bagiye biga ibintu bishobora kubabeshaho. Turashimira Leta n’abafatanyabikorwa batekereje kuri uru rubyiruko.”</p>
<div class='spip_document_277330 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-21_at_19.47_52.jpg' width="2560" height="1920" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Bimenyimana Christian, umwarimu wigisha muri iri shuri akaba anashinzwe ubushakashatsi no guhanga udushya, yasobanuye ko intego atari ugutanga impamyabushobozi gusa, ahubwo ari ugutoza abanyeshuri gutekereza nk’abahanga mu guhanga ibisubizo (problem solvers).</p>
<p>Yagize ati: “Tubatoza kureba ikibazo kiri mu muryango cyangwa ku isoko, bakagisesengura bakoresheje ubumenyi bw’ikoranabuhanga rikoresha amashanyarazi hifashishijwe Interinet (electronics na IoT) bakiga uko bakibyazamo igisubizo gifite agaciro ku isoko.”</p>
<p>Umuyobozi w’ishuri, Rutagengwa Raul, we yavuze ko ubufatanye hagati y’ibigo by’amahugurwa n’inzego za Leta ari inkingi ikomeye mu guteza imbere uburezi bushingiye ku bumenyi ngiro. Yashimangiye ko intego ari ugutanga abasoje bafite ubushobozi bwo kwihangira imirimo, kwinjira mu nganda zikora ibikoresho by’ikoranabuhanga, cyangwa gukomeza amashuri yabo mu byiciro byo hejuru.</p>
<div class='spip_document_277329 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-21_at_19.54_12.jpg' width="2560" height="1920" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ati: “Umwihariko wacu nuko tuba hafi y’abanyeshuri bacu kenshi kandi tukanabafasha kubibona mu buryo bworoshye kandi imishinga yabo bateguye tukabafasha kuyirangiza uko bikwiye.</p>
<p>Dufite intego yo kwagura gahunda yo gutoza urubyiruko rwinshi ku buryo bizagera kuri benshi kuko twebwe n’abacikirije amashuri tubigisha ikoranabuhanga kandi bakabimenya neza”</p>
<p>Isozwa ry’aya mahugurwa ritanga icyizere ko urubyiruko rwahawe ubumenyi rufite amahirwe yo kuba igisubizo ku bibazo by’isoko ry’umurimo, by’umwihariko mu rwego rw’ikoranabuhanga riri kwihuta mu Rwanda no ku Isi.</p>
<div class='spip_document_277328 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-21_at_19.48_56.jpg' width="1008" height="756" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_277327 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-21_at_19_52.03.jpg' width="1600" height="1200" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2026-02-21_at_19_52.03.jpg"
				length="474727"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Akademi y'ikidage mu Rwanda yabonye uburenganzira bwo gutanga impamyabushobozi mpuzamahanga</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Akademi-y-ikidage-mu-Rwanda-yabonye-uburenganzira-bwo-gutanga-impamyabushobozi-mpuzamahanga</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/Akademi-y-ikidage-mu-Rwanda-yabonye-uburenganzira-bwo-gutanga-impamyabushobozi-mpuzamahanga</guid>

		<dc:date>2025-12-22T15:12:54Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Valens Muvunankiko
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Akademi yigisha Ikidage mu Rwanda yavuze ko yabonye uburenganzira bwo gutanga impamyabumenyi (certificat) mpuazamahanga, bikaba bizafungurira Abanyarwanda benshi amarembo yo kwiga no gukorera ku&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Akademi y&#8217;ikidage mu Rwanda yabonye uburenganzira bwo gutanga impamyabushobozi mpuzamahanga</h1>

			

			

			<div class='spip_document_274191 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="17" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/img-20251221-wa0040.jpg' width="2560" height="1920" alt="Mwizerwa Murisa" title="Mwizerwa Murisa" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Mwizerwa Murisa</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ibi kandi ngo bizatuma ururimi rw’Ikidage rugenda ruba igikoresho cy’ingenzi mu kubaka ejo hazaza h’urubyiruko n’abanyamwuga batandukanye.</p>
<p>Ibi byatangajwe na Bwana Mwizerwa Murisa Umuyobozi wa German Language Academy Kuri iki Cyumweru tariki ya 21 Ukuboza 2025, mu kiganiro n’abanyamakuru cyari kigamije kumenyekanisha ku mugaragaro itangizwa ry’ikizamini mpuzamahanga cya European Consortium for the Certificate of Attainment in Modern Languages (ECL) mu rurimi rw’Ikidage mu Rwanda.</p>
<p>Bwana Mwizerwa Murisa yavuze ko kuva German Language Academy yatangira ibikorwa byayo mu 2022, imaze gufasha Abanyarwanda barenga 1,000 kwiga no gusobanukirwa ururimi rw’Ikidage. Muri abo bose, abarenga 200 bamaze kubona visa.</p>
<p>Ati: “Twishimira ko German Language Academy imaze gufasha abantu benshi. Abasaga 200 bamaze kubona visa, kandi hari n’abandi benshi bakora mu bigo bitandukanye biterwa inkunga n’Abadage, ndetse n’abakorera Ambasade y’u Budage mu Rwanda.”</p>
<p>Yakomeje asobanura ko iri shuri rifasha kandi Abanyarwanda bakorera imiryango n’ibigo mpuzamahanga bifitanye isano n’u Budage, binyuze mu kubaha amahugurwa n’ubumenyi bukenewe mu kazi kabo ka buri munsi.</p>
<p>Umuyobozi wa German Language Academy yagarutse no ku bufatanye iri shuri rifitanye n’amashuri yisumbuye atandukanye mu gihugu, aho batanga amahugurwa y’Ikidage binyuze mu matsinda yihariye (clubs).</p>
<p>Ati: “Dufitanye imikoranire n’amashuri menshi yisumbuye, aho dutoza urubyiruko Ikidage binyuze muri clubs, bigatuma batangira kurumenya bakiri bato.”</p>
<div class='spip_document_274190 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/img-20251221-wa0042.jpg' width="2560" height="1920" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yongeyeho ko nubwo iri shuri ryatangiye mu 2022, ari ubu bwo ryemerewe ku mugaragaro gutanga ibizamini bituma uwabitsinze ahabwa impamyabushobozi (certificate) yemewe ku rwego mpuzamahanga. Yatangaje ko ibizamini bya mbere bya ECL biteganyijwe mu kwezi kwa Kabiri 2026.</p>
<p>Ati: “Ni intambwe ikomeye kuri twe no ku Rwanda. Abanyeshuri bazajya babona icyemezo mpuzamahanga batagombye kujya kugikorera hanze y’igihugu.”</p>
<p>Munezero Marie, ni umunyeshuri wize muri German Language Academy, ubu akaba ari umwe mu bakozi b’iri shuri, yavuze ko yishimira cyane amahirwe yabonye binyuze muri iki kigo.</p>
<p>Yagize ati: “Nishimiye cyane kuba ndi muri iri shuri. Rifite uruhare runini ku buzima bwanjye. Nahageze nsanzwe mfite urwego runaka rw’Ikidage, ariko uburyo bigisha hano bwihuta kandi bufite ireme.”</p>
<p>Uyu munyeshuri yasobanuye ko mu gihe gito, yashoboye kuva ku rwego rwa A1 agera kuri B2, abikesha kwitanga no gushyira imbaraga mu byo akora.</p>
<p>Ati: “Niga ibintu byose nshyizeho umutima. Mu mezi ari hagati ya arindwi n’umunani, nari maze kuva kuri A1 ngera kuri B2. Ibyo byamfashije kugira icyizere cy’uko nshobora gutsinda ikizamini mpuzamahanga.”</p>
<p>Yongeyeho ko yaje mu Rwanda mu kwezi kwa Mata 2025, ahita yiyunga na German Language Academy, aho yakomeje kwiga ndetse anatangira gufasha abandi abanyeshuri mu rwego rw’ubwarimu.</p>
<p>Uyu munyeshuri yasabye urubyiruko rw’u Rwanda gushyira imbaraga mu kwiga indimi zitandukanye, cyane cyane Ikidage.</p>
<p>Ati: “Kumenya indimi nyinshi ni amahirwe akomeye ku isi y’uyu munsi. Iyo uzi Ikidage, ubona amahirwe menshi yo kwiga no gukorera mu Budage, harimo na gahunda zo kwiga ugakorera umushahara.”</p>
<p>Yongeyeho ko abiga Ikidage muri izi gahunda bahembwa amafaranga atari make.<br class='autobr' />
Ati: “Hari aho uhembwa nka 1,250 by’amayero ku kwezi. Ayo mafaranga ashobora gufasha umuryango wawe, inshuti zawe, ndetse akagira uruhare mu iterambere ry’igihugu.”<br class='autobr' />
Ashimangira ko nubwo Icyongereza ari ururimi mpuzamahanga, Ikidage na cyo gifite amahirwe menshi ku warumenye neza.</p>
<p>Iyi mpamyabumenyi mpuzamahanga ku rurimi rw’ikidage, ni ku nshuro ya mbere igiye gutangwa mu Rwanda</p>
<div class='spip_document_274189 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/img-20251221-wa0038.jpg' width="1008" height="756" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>ECL ni impamyabumenyi mpuzamahanga itangwa na European Consortium for the Certificate of Attainment in Modern Languages, igaragaza ubumenyi bwemewe mu rurimi runaka ikurikije urwego kandi ifite akamaro kanini mu gufasha umuntu kubona amahirwe yo kwiga mu mashuri yo hanze, gusaba visa by’umwihariko mu Burayi, no kwemerwa mu kazi gasaba ururimi rw’amahanga; yongerera agaciro Umwirondoro, ikemeza ko ushoboye gusoma, kwandika, kumva no kuvuga mu rurimi wize ku rwego mpuzamahanga, bityo ikaba urufunguzo rwo kwagura amahirwe y’uburezi, umwuga n’imibereho ku isi yose.</p>
<p>Iyi mpamyabumenyi itangwa gusa mu bihugu 5 bya Afrika: Misiri, Algeria, Morocco, Repubulika ya Congo n’u Rwanda</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/img-20251221-wa0038.jpg"
				length="87395"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ubuvuzi bw'amatungo bwongerewe imbaraga hagamijwe kunoza serivisi</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/ubuhinzi/ubworozi/article/ubuvuzi-bw-amatungo-bwongerewe-imbaraga-hagamijwe-kunoza-serivisi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/ubuhinzi/ubworozi/article/ubuvuzi-bw-amatungo-bwongerewe-imbaraga-hagamijwe-kunoza-serivisi</guid>

		<dc:date>2025-12-13T11:03:42Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubworozi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Nyamasheke
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Valens Muvunankiko
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Leta y’u Rwanda ibinyujije muri Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi (MINAGRI), ku bufatanye n’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe guteza imbere Ubuhinzi n’Ubworozi (RAB), yatangije ku mugaragaro gahunda nshya&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ubuvuzi bw’amatungo bwongerewe imbaraga hagamijwe kunoza serivisi</h1>

			

			

			<div class='spip_document_273888 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="37" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/1-1068.jpg' width="680" height="454" alt="Ubwo iyo gahunda nshya yatangizwaga" title="Ubwo iyo gahunda nshya yatangizwaga" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ubwo iyo gahunda nshya yatangizwaga</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ni gahunda nshya yerekeranye no kuvura amatungo (Veterinary Sanitary Mandate/VSM), kwandika ba veterineri no kubaha ibyangombwa (Veterinary Registration and Licensing Module), bikubiye muri gahunda y’imicungire y’amakuru ku buhinzi (Agriculture Management Information System /AMIS).</p>
<p>Iyi gahunda nshya igamije guteza imbere serivisi z’ubworozi, gutanga umwanya munini mu ruhare rw’abikorera no kongera ubunyamwuga mu mikorere y’abavuzi b’amatungo mu gihugu hose.</p>
<p>Mu muhango wo gutangiza iyi gahunda wabaye ku wa 12 Ukuboza 2025, bamwe mu baturage bishimiye ko serivisi z’ubuvuzi bw’amatungo zigiye kwegera buri mudugudu.</p>
<p>Bahate Marthe, umworozi wo mu Murenge wa Ruharambuga, mu Kagari ka Ntendezi mu Karere ka Nyamasheke, yagize ati "Kenshi amatungo yacu yapfaga kubera gutinda kubona veterineri. Ariko niba noneho hari abikorera bashobora gukorera mu izina rya Leta, natwe tuzajya tubabona hafi. Byadufasha kugabanya impfu z’amatungo cyane cyane mu bihe by’indwara ziyibasira."</p>
<p>Munyanshongore Jean Nepomscène, umusaza ukorera ubworozi bw’inka n’ingurube mu Kagari ka Wimana mu Murenge wa Ruharambuga, avuga ko bari bakeneye ababageraho byihuse.</p>
<p>Ati “Ikintu twari dukeneye cyane ni serivisi zihuse n’abatekinisiye bafite ubumenyi. Iyo gahunda izatuma tubona serivisi ku gihe kandi natwe abaturage twumve ko ubuzima bw’amatungo yacu buri mu maboko y’ababishoboye."</p>
<div class='spip_document_273882 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="72" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/3-868.jpg' width="680" height="454" alt="Abavuzi b'amatungo bahawe ibikoresho bibafasha kunoza serivisi batanga" title="Abavuzi b'amatungo bahawe ibikoresho bibafasha kunoza serivisi batanga" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Abavuzi b&#8217;amatungo bahawe ibikoresho bibafasha kunoza serivisi batanga</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Nk’uko byasobanuwe mu gihe cyo gutangira iyi gahunda, VSM izafasha gukuraho icyuho cyari mu gutanga serivisi z’ubuvuzi bw’amatungo, cyane ko abikorera 34 bamaze kwemererwa gukora muri iyi gahunda mu turere dutandukanye.</p>
<p>Abo bakorera muri sosiyete zashyizweho mu buryo bwemewe, bashinzwe gutanga serivisi mu izina rya Leta, bagatanga raporo buri kwezi ku karere na RAB.</p>
<p>Ihuriro rishya ryo gufata no gucunga amakuru AMIS, rizafasha gutanga serivisi mu buryo bw’ikoranabuhanga, ritange lisansi, kandi n’ubwitabire bw’abavuzi b’amatungo mu buryo bwihuse buboneye.</p>
<p>Niyonsenga Festus, ni umunyamwuga wikorera mu Karere ka Nyamasheke mu buvuzi bw’amatungo, yashimye igikorwa cyajozwe cyo kwegurira iyi mirimo abikorera kandi bizafasha muri byinshi.</p>
<p>Ati “Uyu ni umunsi mwiza wo kwegurira imirimo abikorera nanjye ndimo, kandi twahawe n’ibikoresho bije kumfasha gukora umwuga, cyane ko ari imwe mu mbogamizi nari mfite kuko nagendaga mpura n’uburwayi  butandukanye rimwe na rimwe ugasanga nta n’ibikoresho mfite. Ubu ngiye gukora akazi kanjye neza kuko ahari icyuho ubu kivuyemo”.</p>
<p>Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi, Kamana Olivier, yavuze ko izi mpinduka zije gukomeza gushyigikira intego za Leta mu gutuma ubuhinzi n’ubworozi biba umusingi w&#8217;ubukungu bushingiye ku bumenyi.</p>
<p>Ati “Veterinary Sanitary Mandate ni umurongo mushya wo guteza imbere serivisi z’ubworozi, dushyira imbere ubunyamwuga no gukorana n&#8217;abikorera. Ibi bizazamura ireme ry’akazi, kongera imbaraga mu gukumira indwara no kugabanya igihombo cy&#8217;aborozi.”</p>
<div class='spip_document_273889 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="52" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/6-510.jpg' width="680" height="454" alt="Umunyamabanga Uhoraho muri MINAGRI, Kamana Olivier" title="Umunyamabanga Uhoraho muri MINAGRI, Kamana Olivier" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Umunyamabanga Uhoraho muri MINAGRI, Kamana Olivier</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Uyu muyobozi yasabye abaturage kurushaho korora kinyamwuga, kuko bafite amahirwe yo kuba begerejwe serivisi.</p>
<p>Ati “Turashishikariza abaturage kurushaho korora kinyamwuga kandi bakagerageza no kwegera abayobozi bo ku murenge, kugira ngo babahuze na Kampani zizabafasha bakabona umuveterineri uza kubavurira mu buryo bwihuse, kuko umworozi aho ari hose yahamagara agahita agerwaho agahabwa serivisi nziza, kinyamwuga kandi ku giciro cyiza”.</p>
<p>Hatanzwe kandi ibikoresho bya ngombwa byifashishwa n’abavuzi b’amatungo, bigamije kubafasha gutanga serivisi ku gihe kandi kinyamwuga, hanatangwa telephone z’imirongo migufi (codes), aborozi bazajya bahamagaraho igihe bakeneye serivisi z’ubuvuzi bw’amatungo.</p>
<p>Iyi gahunda izatuma umworozi aho ari hose ashobora kugera ku muveterineri byihuse, agahabwa ubufasha ku gihe, bityo igihombo gituruka ku gutinda kwa serivisi kikagabanuka, hanongerwe ireme n’imikorere myiza ya serivisi z’ubworozi mu gihugu hose.</p>
<p>Ibikoresho byatanzwe kuri buri muvuzi w’amatungo bifiite agaciro ka 1,180,000 by’Amafaranga y’u Rwanda.</p>
<p>Serivisi za VSM na AMIS Licensing Module zatangijwe uyu munsi, zitegerejweho guhindura imikorere y’ubuvuzi bw’amatungo, kongera umutekano w’ibiribwa, no guteza imbere imibereho y’abaturage bishingiye ku bworozi.</p>
<div class='spip_document_273887 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="55" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/4-739.jpg' width="680" height="454" alt="Bemeza ko ibikoresho bahawe bigiye kuborohereza akazi" title="Bemeza ko ibikoresho bahawe bigiye kuborohereza akazi" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Bemeza ko ibikoresho bahawe bigiye kuborohereza akazi</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Abaturage n’inzego z’ibanze baravuga ko iyi gahunda izazamura ireme rya serivisi, mu gihe MINAGRI na RAB bo bemeza ko iyi ari intangiriro yo kubaka ubworozi bushingiye ku makuru, bushoboye guhangana n’ihindagurika ry’ibihe n&#8217;izindi mbogamizi zisanzwe mu buhinzi n’ubworozi bw’u Rwanda.</p>
<div class='spip_document_273890 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/5-609.jpg' width="680" height="454" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/3-868.jpg"
				length="65994"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>eKash izanye impinduka ku isura y'ubwishyu bw'ikoranabuhanga</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ekash-izanye-impinduka-ku-isura-y-ubwishyu-bw-ikoranabuhanga</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ekash-izanye-impinduka-ku-isura-y-ubwishyu-bw-ikoranabuhanga</guid>

		<dc:date>2025-12-05T20:05:50Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Valens Muvunankiko
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu Rwanda hatangiye urubuga rushya rwitwa eKash, ruzafasha guhuza serivisi zose z’inyuzabwenge zikoreshwa mu kwishyurana hakoreshejwe ikoranabuhanga.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>eKash izanye impinduka ku isura y’ubwishyu bw’ikoranabuhanga</h1>

			

			

			<div class='spip_document_273525 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-05_at_16.32_48_1_.jpg' width="1200" height="800" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Abayobozi bakuru mu nzego za Leta, abakora mu mabanki, ibigo by’ ikoranabuhanga mu by’imari, abafatanyabikorwa mu iterambere n’abandi bafite aho bahurira n’ubukungu bw’ikoranabuhanga bitabiriye iki gikorwa.</p>
<p>Abatanze ibiganiro muri uwo muhango bagarutse ku mumaro wa eKash ije gukuraho imbogamizi zitandukanye muri serivisi z’amafaranga, igashyira abaturage ku rwego rumwe rwo kwishyurana nta nkomyi, hatitawe ku rubuga bakoreshaga mbere.</p>
<p>Minisitiri w’Ikoranabuhanga na Inovasiyo, Paula Ingabire, yavuze ko ikibazo gikomeye cyari gihangayikishije abakora mu ikoranabuhanga mu by’imari ari ukudahuzwa n’izindi serivisi z’imari ku rwego rw’igihugu, aho yagize ati: “Kimwe mu bibazo bikomeye byari byugarije abakora mu by’ikoranabuhanga mu by’imari ni uko batashoboraga guhuza serivisi zabo n’izindi sisiteme z’igihugu. eKash izanye igisubizo, kuko ubu kohereza amafaranga hagati ya banki na telefoni zigendanwa bikorwa nta nkomyi.”</p>
<div class='spip_document_273524 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="27" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-05_at_16.32_48_2_.jpg' width="1600" height="1142" alt="Minisitiri Paula Ingabire" title="Minisitiri Paula Ingabire" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Minisitiri Paula Ingabire</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Yakomeje avuga ko eKash izafasha abakora mu ikoranabuhanga mu by’imari fintech no kugera ku bakiliya benshi, aho yagize ati: “Ibi bizatuma serivisi zacu zigera ku Banyarwanda benshi, binatume twongera gutekereza udushya turushaho guteza imbere serivisi z’imari zishingiye ku ikoranabuhanga.”</p>
<p>Abakoresha ba mbere ba eKash bamaze gutanga ubuhamya ku nyungu bayikuyemo.</p>
<p>Tresor Ngassa, umwe mu bayigerageje vuba, yavuze ko eKash yatumye kwishyurana byoroha cyane, agira ati:“Mbere najyaga mbaza umuntu network akoresha kugira ngo mbashe kumwoherereza amafaranga. Ubu ndohereza amafaranga ntitaye ku rubuga akoresha, bigatwara igihe gito kandi nta kiguzi cyiyongera.”</p>
<p>Ku ruhande rw’abacuruzi, Bisangwa Redempta yavuze ko eKash yakemuye ikibazo cyo gukoresha serivisi nyinshi zihenze, agira ati:“Mbere naracuruzaga ngakoresha amakode menshi ya mobile money kandi nkishyura amafaranga menshi ya serivisi. Hari n’abakiliya bajyaga bagenda batishyuye kubera ko network zabo zitahuzwaga. Ubu eKash yamfashije kwakira amafaranga kuri bose, ku buryo bwihuse kandi buhendutse.”</p>
<div class='spip_document_273528 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="19" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-05_at_16.34_55.jpg' width="1200" height="1200" alt="Dr. Robert Ochola" title="Dr. Robert Ochola" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Dr. Robert Ochola</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Umuyobozi Mukuru wa AfricaNenda Foundation, Umuryango nyafurika uharanira inyungu rusange (nonprofit) ufite icyicaro muri Afurika kandi uyoborwa n’Abanyafurika, ukorana na banki nkuru n’abandi bafite uruhare muri sisitemu zo kwishyurana, hagamijwe kwihutisha itegurwa, iterambere, itangizwa no kunoza sisitemu z’igihe-nyacyo zo kwishyurana kuri bose. Dr. Robert Ochola, yavuze ko eKash ari igisubizo gikomeye ku bibazo by’ubusumbane mu kugerwaho kwa serivisi z’imari muri Afurika.</p>
<p>Ibi yabisobanuye agira ati:“Uyu munsi abarenga miliyoni 400 muri Afurika baracyishingikiriza ku mafaranga afatika (cash). eKash ije kugabanya icyo cyuho.”</p>
<p>Yongeyeho ko ikirenzeho ari uko eKash yubatswe n’Abanyafurika ku kigero cya 100%, agira ati: “Ku nshuro ya mbere muri Afurika, dushyize hanze sisiteme y’igihugu y’imari yubatswe 100% n’aba injeniyeri b’Abanyafurika. Ibi birerekana ko ubushobozi bwacu buhari kandi bukomeye.”</p>
<p>Itsinda rya RSwitch, ryayoboye iterambere ry’iki gikorwaremezo cya “national switch”, ryatangaje ko bageze ku bikorwa by’ingenzi kugeza ubu. Nk’uko abayobozi Bwana Gasabira Blaise Umuyobozi mukuru wa RSwitch abivuga.</p>
<div class='spip_document_273526 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="17" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-05_at_16.32_48.jpg' width="1600" height="1142" alt="Blaise Gasabira" title="Blaise Gasabira" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Blaise Gasabira</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ati: eKash ni igikorwaremezo cyubatswe na RSwitch kigamije guhuza no koroshya ubwishyu bw’ikoranabuhanga mu gihugu, aho kugeza ubu ibigo 22 by’imari byamaze kuyinjiramo ku mugaragaro, hakaba hamaze gukorwa ibikorwa byo kohererezanya amafaranga birenga miliyoni 47, abakoresha barenga miliyoni 21 n’amafaranga arenga miliyari 203 Frw amaze kunyuramo.”</p>
<p>Muri ibi bigo harimo amabanki, SACCOs, abatanga serivisi za mobile money, ibigo by’imari iciriritse (MFIs) n’ibigo bya fintech.</p>
<p>Uru rubuga rushyigikira kwishyurana “hagati” y’abantu ku giti cyabo (P2P) ndetse no hagati y’umuntu n’ubucuruzi (P2B), bigatuma abarukoresha bashobora kohereza amafaranga ako kanya hagati ya za network batagombye gutegereza cyangwa guhura n’ibiciro bihanitse.</p>
<p>Umuyobozi Mukuru wa Access to Finance Rwanda (AFR), Jean Bosco Iyacu, yasobanuye ko itangizwa rya eKash ari intambwe ikomeye ku rwego rw’imari mu Rwanda.  Ati: “eKash ihagarariye ejo hazaza h’imari ihuriza hamwe abantu bose. Igabanya amafaranga yishyurwa ku bikorwa by’imari, ikongera uburyo bwo kugera ku bacuruzi bato, kandi ikongera icyizere mu kwishyura hakoreshejwe ikoranabuhanga. Twizera ko uru rubuga ruzihutisha uruhare rw’abaturage muri gahunda y’ubukungu”</p>
<div class='spip_document_273529 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="18" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-05_at_16.53_27.jpg' width="2560" height="1920" alt="Jean Bosco Iyacu" title="Jean Bosco Iyacu" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Jean Bosco Iyacu</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Abafatanyabikorwa barimo AfricaNenda, Gates Foundation, GIZ, Mojaloop Foundation na AFR bashimiwe uruhare rwabo mu gutera inkunga no mu rwego rw’ubumenyi kugira ngo eKash igerweho.</p>
<p>Imibare yerekana ko ubwitabire mu by’imari muri Afurika bugenda butera imbere ariko hakigaragara icyuho gikomeye, cyane cyane ku bagore. Nubwo 75% by’abantu bakuru bafite telefoni, abashobora gukoresha serivisi z’imari mu buryo bw’ikoranabuhanga ni 51% gusa, naho abafite konti ya banki cyangwa mobile money bakaba 58% naho abantu bagera kuri miliyoni 400 ntibagera kuri serivisi z’imari.</p>
<p>Mu bihugu byose bya Afurika, 25 gusa ni byo bifite uburyo bwo kohereza cyangwa kwakira amafaranga mu buryo bw’ako kanya (IPS), kandi 35% gusa by’abatuye umugabane nibo bakoresha internet, bikadindiza ikoreshwa rya serivisi z’imari zishingiye ku ikoranabuhanga.</p>
<p>Nubwo hari intambwe zimaze guterwa, abagore bafite konti ni 52% gusa, 13% by’abafungura konti babikora kubera ko bakeneye kwakira umushahara cyangwa inkunga ya Leta mu gihe abaturage barenga 30% bahangayikishwa n&#8217;ubushobozi bwo kurangiza ukwezi. Uhereye mu 2014 kugeza ubu, ubwinshi bw’abafite konti bwiyongereyeho 70%, ariko imibare igaragaza ko hakenewe kongerwa imbaraga mu gukwirakwiza ikoranabuhanga no guteza imbere kwinjira mu bukungu by’umwihariko ku bagore n’abatishoboye.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-12-05_at_16.32_47.jpg"
				length="105995"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umusaruro w'ikawa y'u Rwanda wiyongereyeho 25% mu mwaka umwe</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/ubuhinzi/ubuhinzi/article/umusaruro-w-ikawa-y-u-rwanda-wiyongereyeho-25-mu-mwaka-umwe</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/ubuhinzi/ubuhinzi/article/umusaruro-w-ikawa-y-u-rwanda-wiyongereyeho-25-mu-mwaka-umwe</guid>

		<dc:date>2025-11-08T12:54:54Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubuhinzi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Valens Muvunankiko
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ikawa mu Rwanda ikomeje kugaragaza impinduka mu musaruro, haba mu bwiza ndetse no mu madovize yinjira mu gihugu, nk’uko bigaragazwa n’amakuru mashya y’Ikigo cy’Igihugu Gishinzwe Guteza Imbere&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umusaruro w’ikawa y’u Rwanda wiyongereyeho 25% mu mwaka umwe</h1>

			

			

			<div class='spip_document_272274 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="62" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/444-29.jpg' width="888" height="559" alt="Umusaruro w'ikawa y'u Rwanda wiyongereyeho 25% mu mwaka umwe" title="Umusaruro w'ikawa y'u Rwanda wiyongereyeho 25% mu mwaka umwe" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Umusaruro w’ikawa y’u Rwanda wiyongereyeho 25% mu mwaka umwe</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Mu mwaka wa 2024-2025, ugereranyije n’uwa 2023-2024, umusaruro w’ikawa wiyongereyeho 25% ugera kuri toni 21,295 mu gihe amafaranga yinjijwe mu gihugu yavuye kuri Miliyoni 78.7 z’Amadolari, agera kuri Miliyoni 116.1 z’Amadolari, bikaba ari izamuka rya 48%.</p>
<p>Ibi byatumye u Rwanda rukomeza gufatwa nk’Igihugu gifite ikawa yihariye ku rwego mpuzamahanga, haba mu bwiza no mu buryo bwo gutunganya bugezweho.</p>
<p>Mu kiganiro yagiranye n’itangazamakuru ku wa Gatanu tariki 07 Ugushyingo 2025, Umuyobozi Mukuru wa NAEB, Bizimana Claude, yavuze ko izi mpinduka zituruka ku bufatanye bw’inzego zitandukanye, mu rwego rwo kuzamura urwego rw’ikawa y’u Rwanda.</p>
<p>Ati “Twashyize imbaraga mu gukorera hamwe n’abahinzi, tukabegereza imbuto nziza, tukabafasha kubona ifumbire ku giciro gito, kandi tunabigisha uburyo bushya bwo guhangana n’ihindagurika ry’ibihe,”</p>
<p>Yongeyeho ko muri gahunda ya NAEB harimo gusimbuza ibiti bishaje ibishya birumbuka cyane bya RAB C15, aho kuri ubu hegitari zisaga 4,100 zamaze gusimbuzwa, kandi hateganyijwe kongera izindi 1,000 buri mwaka.</p>
<div class='spip_document_272276 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="43" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/_lee3056_1_.jpg' width="888" height="592" alt="Claude Bizimana, Umuyobozi mukuru wa NAEB" title="Claude Bizimana, Umuyobozi mukuru wa NAEB" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Claude Bizimana, Umuyobozi mukuru wa NAEB</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Niyonsenga Jean Damascène, umuhinzi w’ikawa mu Karere ka Kamonyi, avuga ko ubumenyi abahinzi bahabwa n’uburyo bworohejwe bwo kubona ifumbire byahinduye byinshi.</p>
<p>Ati “Ubu tubona ko umusaruro wiyongereye, kuko mbere twahingaga tutazi neza uko twakwita ku biti byacu. Ubu tubona inyungu, n’abaguzi baza kutugurira ku giciro cyiza”.</p>
<p>Mu Ntara y’Iburasirazuba, aho NAEB ifatanyije n’abafatanyabikorwa nka Tubura na CEPAR, abahinzi bahabwa ifumbire ku giciro cyagabanyijweho 50%. Byatumye ubuso buhingwaho ikawa bwiyongera cyane mu turere twa Gatsibo, Nyagatare na Kayonza.</p>
<p>U Rwanda rukomeje kumenyekanisha ikawa yarwo mu masoko akomeye y’Isi, binyuze mu birori n’imurikabikorwa mpuzamahanga nka ‘World of Coffee’ n’irushanwa rya ‘Best of Rwanda Coffee Competition’.</p>
<p>Baragahorana Oreste, Umuyobozi w’Ishyirahamwe ry’abatunganya umusaruro wa kawa no kuwohereza mu mahanga, yagarutse ku kamari k’irushanwa rya Best of Rwanda Coffee.</p>
<p>Ati” Irushanwa rya Best of Rwanda Coffee ritegurwa kugira ngo ikawa y’u Rwanda imenyekane ku ruhando mpuzamahanga. Icyo ryadushimishije rero si ukumenyekana kw’abatsinze gusa, ahubwo ni uko ryahaye amahirwe n’izindi kawa zitagize amahirwe yo gutsinda, ndetse n’abahinzi babonye inyungu zivuye muri iri rushanwa, bituma barushaho gufata neza ikawa.”</p>
<div class='spip_document_272277 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/_lee3051.jpg' width="900" height="575" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Muri uyu mwaka wa 2025, iri rushanwa ryitabiriwe n’abaguzi 78 bo mu bihugu 25, aho ikawa ya K Organics yo mu Karere ka Huye yagurishijwe ku Madolari 88.18 kuri kilo, igiciro cyo hejuru mu mateka y’iryo rushanwa.</p>
<p>NAEB yemeza ko gahunda zose z’ubuhinzi bw’ikawa zigamije kurengera ibidukikije no kubaka ubuhinzi burambye. Litiro 18,000 z’imiti ikoreshwa mu kurwanya indwara n’ibyonnyi zitangwa buri mwaka, ariko zigakoreshwa mu buryo budahungabanya ubutaka n’ibinyabuzima. Urwego rw’ikawa mu Rwanda ruri mu byitezweho cyane mu guteza imbere ubukungu bushingiye ku buhinzi.</p>
<div class='spip_document_272275 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/png/456-10.png' width="1051" height="619" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/444-29.jpg"
				length="213152"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abadozi 193 bahawe impamyabushobozi bishimiye intambwe bateye</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abadozi-193-bahawe-impamyabushobozi-bishimiye-intambwe-bateye</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abadozi-193-bahawe-impamyabushobozi-bishimiye-intambwe-bateye</guid>

		<dc:date>2025-10-28T10:05:38Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Valens Muvunankiko
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ku wa Mbere tariki 27 Ukwakira 2025, abadozi bagera ku 193 baturutse mu gihugu hose, bahawe impamyabushobozi binyuze muri gahunda ya ‘Recognition of Prior Learning (RPL)’, bishimira intambwe&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abadozi 193 bahawe impamyabushobozi bishimiye intambwe bateye</h1>

			

			

			<div class='spip_document_271939 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="27" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/444-23.jpg' width="793" height="527" alt="Bishimiye intambwe bateye" title="Bishimiye intambwe bateye" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Bishimiye intambwe bateye</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ni igikorwa cyateguwe kugira ngo abantu bigiye umwuga mu buzima busanzwe, bahabwe agaciro nk’abandi bize mu mashuri yemewe.</p>
<p>Mukamurenzi Theopiste, ukorera ubudozi mu Karere ka Muhanga, ni umwe mu bahawe impamyabushobozi muri uyu muhango. Yahoze akora Leta, ariko nyuma y’imyaka myinshi yumva afite umuhamagaro mu mwuga w’ubudozi.</p>
<p>Ati “Nagiye mvuga nti ese ubwo umuntu yakora ibintu byo mu ngiro imyaka myinshi bikamubeshaho bitemewe n’amategeko? Ubu ndishimye kuko RPL yanyeretse ko n’ubumenyi mu mirimo y’amaboko bufite agaciro. Ndifuza gushinga kompanyi yanjye ikora ibintu neza kandi mu buryo bwemewe n’amategeko, ntacyo ngitinya.”</p>
<p>Mu bandi bahawe impamyabushobozi, hari Mukangango Delice, uzwi cyane ku izina rya Furaha, amaze imyaka 20 akora ubudozi. Yavuze ko iyi mpamyabumenyi ari intangiriro y’urugendo rushya rwo gukura mu mwuga.</p>
<p>Ati “Nishimiye cyane kuba nabonye iyi mpamyabumenyi. Ibi bizamfasha gukora ibirenzeho ntekereza gushinga ishuri ryigisha ubudozi, ndetse no gukorana n’abandi bacuruzi bo mu Rwanda no hanze yaho bakora ibintu bimwe. Ubu ndabona amahirwe menshi yo kubona amasoko yisumbuye.”</p>
<div class='spip_document_271940 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/3-832.jpg' width="1008" height="756" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Daniel Nshimiyimana, Umuyobozi wa Rwanda Tailors Association (RTA), yavuze ko iyi gahunda ari inzira kuko ari iyo kugarura icyubahiro cy’ubumenyi bushingiye ku ngiro.</p>
<p>Ati “Mu myaka myinshi, twabonaga abantu bafite impano n’ubumenyi mu myuga ariko batitabwaho kuko nta mpamyabushobozi bafite. Gahunda ya Recognition of Prior Learning (RPL) iradufasha gukosora iyo nenge. Ubu umunyamwuga wese ashobora kugaragaza ubushobozi bwe mu buryo bweruye, kandi bigafasha mu guhanga imirimo myinshi.”</p>
<p>Buningwire Williams, umuvugizi wa PSF, yavuze ko izi ari imbaraga urwego rw’abikorera ruba rwungutse, kandi ari n’ubumenyi buba bukenewe ku gihugu bufasha mu iterambere.</p>
<p>Ati “Iyo abantu bahuguwe nk’uku, mu mwuga uwo ari wo wose, baba ari imbaraga nshya zinjiye mu bikorera. Ni ubumenyi bushya igihugu kiba kibonye, kandi buba bukenewe mu rwego rwo guteza imbere ubukungu. Aba bantu baba ari nk’amaraso mashya mu bucuruzi, azana udushya n’umurava mushya mu kazi.”</p>
<p>Kuri iyi nshuro abadozi bakoze isuzumabumenyi ni 193, bose bakaba baratsinze akaba aribo bahawe impamyabushobozi uyu munsi. Ku nshuro ya mbere hari hakoze abadozi 800 ariko hatsinze 763. Muri rusange abamaze guhabwa impamyabushobozi muri iyi gahunda mu byiciro 2 ni abadozi 956.</p>
<p>Igikorwa cyo gutanga izo mpamyabushobozi cyabereye ku cyicaro cy’Urugaga rw’Abikorera mu Rwanda (PSF), i Gikondo ahasanzwe habera Expo.</p>
<div class='spip_document_271942 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/2-930.jpg' width="2560" height="1920" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_271941 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/5-582.jpg' width="2560" height="1920" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_271943 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/4-700.jpg' width="1008" height="756" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/444-23.jpg"
				length="143205"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Inyanya zigiye kongerwa mu bihingwa byishingirwa</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/ubuhinzi/ubuhinzi/article/inyanya-zigiye-kongerwa-mu-bihingwa-byishingirwa</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/ubuhinzi/ubuhinzi/article/inyanya-zigiye-kongerwa-mu-bihingwa-byishingirwa</guid>

		<dc:date>2025-10-17T07:03:48Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ubuhinzi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Valens Muvunankiko
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu nama yabereye i Kigali ku wa Kane tariki ya 16 Ukwakira 2025, igahuza abafatanyabikorwa n’abafite aho bahuriye n’ubuhinzi bw’inyanya, mu biganiro byiswe ‘Policy Dialogue on Insurance for Tomato&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Inyanya zigiye kongerwa mu bihingwa byishingirwa</h1>

			

			

			<div class='spip_document_271473 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="50" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/png/inyanya_2.png' width="1551" height="866" alt="Inyanya zigiye kongerwa mu bihingwa byishingirwa" title="Inyanya zigiye kongerwa mu bihingwa byishingirwa" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Inyanya zigiye kongerwa mu bihingwa byishingirwa</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ni ibiganiro byibanda cyane ku buryo hashyirwaho n’ubwishingizi burambye ku gihingwa cy’inyanya, bikaba byahuriyemo abashinzwe gushyira mu bikorwa politiki y’ubuhinzi, abahinzi, ibigo by’imari n’abafatanyabikorwa batandukanye, bakaba baganiriye ku buryo ubwishingizi mu buhinzi bwafasha urubyiruko ruri muri ako kazi kwirinda igihombo.</p>
<p>Nk’uko Ntagozera Emmanuel, Umukozi w’impuzamiryago Pro-Femme/Twese Hamwe ushinzwe ihame ry’uburinganire ridaheza, avuga ko muri uyu mushinga biyemeje gufasha urubyiruko rwahisemo kwiteza imbere barushyigikira mu ishoramari.</p>
<p>Ati “Iyo urubyiruko rufashe icyemezo cyo gukora ubuhinzi nk’umwuga, tugomba kubashyigikira mu kububakira umusingi uhamye. Ubwishingizi ni kimwe mu bikoresho bikomeye bimurinda igihombo kandi bikamufasha gutinyuka ishoramari.”</p>
<p>Ubushakashatsi bugaragaza ko ubwishingizi mu buhinzi atari igikoresho cyo gucunga ibyago gusa, ahubwo bushobora kuba isoko ry’imirimo mishya ku rubyiruko, yaba mu makoperative, mu bigo by’imari cyangwa mu bikorwa by’ubujyanama ku bahinzi.</p>
<p>Emmanuel Ndagijimana, umuhinzi umaze imyaka 5 ahinga inyanya mu Karere ka Huye, avuga ko basanzwe bafata ubwishingizi bw’ibindi bihingwa inyanaya zitarimo.</p>
<p>Ati “Tumaze igihe twishingira ibindi bihingwa, ariko ibigo bitanga ubwishingizi bitubwira ko inyanya zitishingirwa. Dufite icyizere ko noneho inyanya niziramuka zitangiye kwishingirwa, bizatuma dufata ubuhinzi nk’umwuga nyawo kurenza uko byari bimeze, kuko tuzaba dusezeye igihombo”.</p>
<div class='spip_document_271474 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="75" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-10-16_at_19.11_01.jpg' width="1008" height="756" alt="Urubyiruko ruri mu buhinzi bw'inyanya rusanga ubwishizi bwazo ari ingenzi" title="Urubyiruko ruri mu buhinzi bw'inyanya rusanga ubwishizi bwazo ari ingenzi" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Urubyiruko ruri mu buhinzi bw&#8217;inyanya rusanga ubwishizi bwazo ari ingenzi</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Ibi kandi abihuriraho na Dukuzumuremyi Gaudence, umaze imyaka 7 mu buhinzi mu Karere ka Nyabihu, uvuga ko ikibazo gikomeye gihari ari uko urubyiruko rutinya gushora imari mu buhinzi bw’inyanya kubera gutinya guhomba.</p>
<p>Ati “Twagiraga imbogamizi zo gushora imari mu buhinzi bw’inyanya kuko nta bwishingizi ziba zifite, kandi zigira ibihombo byinshi bishingiye ku burwayi ndetse n’ibiza bitandukanye, cyane ko aho tuzihinga ari ahantu hahanamye. Icyakora ubu bwishingizi nibuza tuzashora amafaranga mu buhinzi tudafite impungenge, kandi bizatuma tunatanga akazi mu rundi rubyiruko”.</p>
<p>U Rwanda rumaze gushyiraho gahunda ya National Agriculture Insurance Scheme (NAIS) ifasha abahinzi b’ibigori, ibirayi, ibishyimbo n’umuceri kubona ubwishingizi butangwa ku nkunga ya Leta ku kigero cya 40%. Ariko kugeza ubu, inyanya ntizirimo muri urwo rwego, nyamara ni igihingwa gifite agaciro ku isoko.</p>
<p>Zigiriza Lucia, umukozi wa AGRA-Rwanda ushinzwe guhuza ubufatanye hagati y’imishinga itandukanye iterwa inkunga na Mastercard Foundation, mu bikorwa bigendanye no guteza imbere ubuhinzi n’ubworozi, avuga ko iyi nama igamije kureba uko politiki zashyirwa mu bikorwa mu nyungu z’abahinzi bato.</p>
<p>Ati “Iki ni igikorwa kigamije gukora ubuvugizi kugira ngo igihingwa cy’inyanya cyongerwe mu byishingirwa, kuko kugeza ubu mu bihingwa Leta yishingira inyanya zitarimo. Urubyiruko rero rwagiye rubigaragaza nk’imbogamizi, ubu rero twishyize hamwe ngo tugaragaze amahirwe ari mu buhinzi bwazo kugira ngo zishingirwe ndetse n’urubyiruko rubone imirimo, kandi Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi na yo dufatanyije twese, twizeye ko icyo kibazo kizakemuka ibikorwa by’urubyiruko bikaguka.”</p>
<div class='spip_document_271475 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="43" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-10-16_at_10.41_24.jpg' width="1008" height="756" alt="Ni inama yitabiriwe n'abantu batandukanye" title="Ni inama yitabiriwe n'abantu batandukanye" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Ni inama yitabiriwe n&#8217;abantu batandukanye</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Alice Mukamugema, Umuyobozi mukuru ushinzwe gukurikirana uruhererekane nyongeragaciro ku bikomoka ku buhinzi n&#8217;ubworozi muri Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi, ashimangira ko iyi gahunda y’ubwishingizi ku bihingwa itamaze igihe kirekire batangiye bishingira ibihingwa bimwe na bimwe, ariko n’ubundi ubwishingizi ari amafaranga ava muri Leta, bisaba kwigwa neza ubwishingizi bw’inyanya bukaba bwakongerwamo.</p>
<p>Ati “Gahunda y’ubwishingizi ya Leta ntabwo imaze igihe kuko yatangiye muri 2019, ni urugendo rutoroshye twahereye ku bihingwa bikeya bikunda kwangirika kandi urugendo turacyarukomeje. Iyo tuvuga ubwishingizi tuba tuvuga ubwunganiwe na Leta, kuko rero ari amafaranga ava muri Leta, hagomba gukorwa inyigo kugira ngo turebe niba hari icyo bizungura abaturage bose muri rusange ndetse n’uruhererekane nyongeragaciro, ari na yo mpamvu turimo kureba niba inyanya zakongerwamo kandi icyizere kirahari, kuko ari igihingwa cy’ingenzi mu mirire y’Abanyarwanda.”</p>
<p>Uwo mushinga w’imyaka itanu watangiye muri 2023, ukazarangira mu mwaka wa 2027, uterwa inkunga na Mastercard Foundation, ugamije gufasha urubyiruko 80,000, cyane cyane abakobwa, kugira imirimo ifatika ikomoka ku buhinzi, binyuze mu kongerera imbaraga abacuruzi bato n’abari mu buhinzi bw’inyanya, urusenda, ibishyimbo n’ibindi.</p>
<p>Ubushakashatsi bwakozwe na Pro-Femmes/Twese Hamwe bwerekanye ko u Rwanda rweza hejuru ya toni 81,000 z’inyanya buri mwaka, nyamara abahinzi bagahura n’ibihombo bituruka ku ndwara, udukoko ndetse n’imihindagurikire y’ibihe.</p>
<div class='spip_document_271476 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="62" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-10-16_at_19.11_09.jpg' width="1008" height="756" alt="Bahamya ko ubuhinzi bw'inyanya bwishingiwe buzabateza imbere" title="Bahamya ko ubuhinzi bw'inyanya bwishingiwe buzabateza imbere" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Bahamya ko ubuhinzi bw&#8217;inyanya bwishingiwe buzabateza imbere</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Abitabiriye ibiganiro basabye ko habaho politiki nshya ituma abahinzi b’inyanya bagerwaho n’ubwishingizi nk’abandi, kuko bizabafasha kubona inguzanyo, kongera ishoramari no guhanga imirimo mishya.</p>
<p>Umushinga ‘Supporting and Enhancing Resilient and Viable Employment Opportunities (SERVE)’, watangijwe na Pro-Femmes Twese/Hamwe ku bufatanye na CARE International Rwanda, DUHAMIC-ADRI, AMIR na Urwego Finance, uratanga icyizere gishya cyo kubaka ubuhinzi burambye, buringaniye kandi bufite imirimo ifatika.</p>
<div class='spip_document_271477 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-10-16_at_10.41_12.jpg' width="1008" height="756" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-10-16_at_19.11_01.jpg"
				length="105853"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title> &#8216;Rwanda Smart Education', igisubizo ku bibazo bya Internet mu mashuri</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/uburezi/amashuri/article/rwanda-smart-education-igisubizo-ku-bibazo-bya-internet-mu-mashuri</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/uburezi/amashuri/article/rwanda-smart-education-igisubizo-ku-bibazo-bya-internet-mu-mashuri</guid>

		<dc:date>2025-10-04T10:25:27Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amashuri
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Valens Muvunankiko
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ku ishuri rya Kagarama Secondary School riherereye mu Karere ka Kicukiro, hasorejwe ku mugaragaro icyiciro cya mbere cy’umushinga Rwanda Smart Education Project, abanyeshuri n’abarimu bakagaragaza&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1> ‘Rwanda Smart Education’, igisubizo ku bibazo bya Internet mu mashuri</h1>

			

			

			<div class='spip_document_270992 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="48" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-10-03_at_19.11_13.jpg' width="900" height="675" alt="Abayobozi bamurikirwa imikorere y'uyu mushinga" title="Abayobozi bamurikirwa imikorere y'uyu mushinga" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Abayobozi bamurikirwa imikorere y&#8217;uyu mushinga</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Shami Rindiro Belyne, umunyeshuri mu ishuri ryisumbuye muri Kagarama Secondary School, avuga ko iri koranabuhanga ribafasha mu masomo yabo kandi ubushakashatsi bakora bukagenda neza kuruta uko babikoraga ritaraza.</p>
<p>Ati “Mbere gukora ubushakashatsi byari ikibazo, twiringiraga gusa ibitabo byo mu isomero ariko ubu tubasha kubona ubumenyi bwo ku Isi yose mu kanya gato, kandi bituma ndota inzozi nini zo kuzaba umuhanga muri byinshi.”</p>
<p>Ibi kandi abihuriraho na Isingoma Elijah na we uvuga ko mbere yuko ikoranabuhanga riza mu kigo cyabo imyigire itari imeze neza, ariko kuri ubu bakaba babasha kurikoresha mu bushakashatsi ndetse no mu bindi bikorwa by’ingenzi birikenera.</p>
<p>Ati “Mbere ikoranabuhanga ritaraza ntabwo imyigire yacu yari imeze neza, kuko ntabwo twabashaga kumenya ibintu byisumbuyeho, ubu rero ni cyo icyumba cy’ikoranabuhanga cyatuzaniye, kuko ubu tubasha kwiga ibintu byinshi neza kandi mu gihe gito”.</p>
<div class='spip_document_270993 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="70" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-10-03_at_19.11_04.jpg' width="2560" height="1920" alt="Umwe mu banyeshuri uvuga ko uyu mushinga uje kuborohereza mu myigire" title="Umwe mu banyeshuri uvuga ko uyu mushinga uje kuborohereza mu myigire" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Umwe mu banyeshuri uvuga ko uyu mushinga uje kuborohereza mu myigire</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Abarezi na bo basanga iyi mpinduka yoroheje akazi kabo. Nk’uko bigarukwaho na Didas Tuyishime, umwarimu wigisha mu ishuri ryisumbuye rya Kagarama.</p>
<p>Ati “Twahoranaga ikibazo cyo gukoresha ibitabo bishaje, ariko ubu nshobora gutegura amasomo agezweho ku ikoranabuhanga nkayageza ku banyeshuri mu buryo bwihuse”.</p>
<p>Minisitiri w’Uburezi, Dr Joseph Nsengimana, yashimangiye ko icyiciro cya mbere cy’uyu mushinga cyabaye intambwe ikomeye, mu kubaka uburezi bushingiye ku ikoranabuhanga.</p>
<p>Ati “Amashuri 1,500 hirya no hino mu gihugu amaze guhabwa interineti yihuta, kandi hashyizweho ibigo bibiri bikomeye byo kubika amakuru (Data Centers). Ibi ni byo shingiro ryo kubaka urusobe rw’uburezi ruzashyigikira uburyo bwo kwigisha no kwiga hakoreshejwe ikoranabuhanga.”</p>
<p>Yakomeje agaragaza ko ibi bihuye n’icyerekezo cy’Igihugu, ati “iyi ntsinzi itanga umusanzu ukomeye ku cyerekezo cy’u Rwanda 2050, ndetse na gahunda ya Guverinoma y’imyaka itanu igamije kwihutisha iterambere (NST2). Turimo gushyira Igihugu cyacu ku murongo wo guhatana ku rwego rw’Isi mu bukungu bushingiye ku bumenyi.”</p>
<div class='spip_document_270994 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="44" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp-image-2025-06-17-at-9.17.06-pm-1-1024x682.jpg' width="861" height="602" alt="Minisitiri w'Uburezi, Dr Joseph Nsengimana" title="Minisitiri w'Uburezi, Dr Joseph Nsengimana" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Minisitiri w’Uburezi, Dr Joseph Nsengimana</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Icyiciro cya kabiri kizakwirakwiza internet mu mashuri 2,500, gishyireho amasomero 100 y’ikoranabuhanga (smart classrooms).</p>
<p>Usibye gukwirakwiza uburyo bw’ikoranabuhanga mu mashuri, ku bufatanye na Smart Education Project, Guverinoma y’u Rwanda, ibinyujije muri Minisiteri y’Ikoranabuhanga n’Isakazabumenyi (MINICT) ku bufatanye na Huawei, yatangije umushinga wa DigiTruck Project.</p>
<p>Uyu mushinga w’ishuri ritembera rikoresha ingufu z’imirasire y’izuba, rifite mudasobwa, interineti ndetse n’ibikoresho byifashishwa mu kwiga ikoranabuhanga.</p>
<p>DigiTruck izazenguruka mu turere twose 30 tw’u Rwanda, itanga amahugurwa yihariye kandi ku buntu ku bijyanye n’ubumenyi bw’ikoranabuhanga ku baturage batabona ayo mahirwe kenshi, barimo urubyiruko rutari mu mashuri.</p>
<p>Uyu mushinga wa DigiTruck, ujyanye n’intego za NST2 zigamije gutoza Abanyarwanda Miliyoni imwe ubumenyi mu by’ikoranabuhanga, uzafasha abaturage barenga 5,000 mu gihe cy’imyaka itatu.</p>
<div class='spip_document_270995 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-10-03_at_19.11_10.jpg' width="900" height="675" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_270996 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-10-03_at_19.11_12.jpg' width="900" height="675" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_270997 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-10-03_at_19.11_04_1_.jpg' width="1008" height="756" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_270998 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-10-03_at_19.11_05.jpg' width="1008" height="756" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-10-03_at_19.11_13.jpg"
				length="262756"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ikoranabuhanga n'udushya bifatwa nk'intego y'ejo hazaza h'ubuhinzi</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ikoranabuhanga-n-udushya-bifatwa-nk-intego-y-ejo-hazaza-h-ubuhinzi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/ikoranabuhanga-n-udushya-bifatwa-nk-intego-y-ejo-hazaza-h-ubuhinzi</guid>

		<dc:date>2025-09-30T21:29:46Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Valens Muvunankiko
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu gihe Afurika ikomeje guhangana n’ingaruka z’imihindagurikire y’ibihe, ibiciro bihanitse by’ubucuruzi n’ubushomeri mu rubyiruko, abayobozi bitabiriye Inama ya 6 y’Ihuriro ry’Abahinzi bo mu&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ikoranabuhanga n’udushya bifatwa nk’intego y’ejo hazaza h’ubuhinzi</h1>

			

			

			<div class='spip_document_270809 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/ec1a8887.jpg' width="5167" height="3445" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Afungura ku mugaragaro iyi nama, Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi, Dr. Mark Cyubahiro Bagabe, yashimangiye ko abahinzi ari bo shingiro ry’umutekano w’ibiribwa, ariko bagomba gushyigikirwa mu kwitabira uburyo bushya bw’ubuhinzi.</p>
<p>Ati: “Abahinzi nibo bantu b’ibanze bafasha mu kubona ibiribwa. Tugomba gushora imari mu ikoranabuhanga n’udushya mu buhinzi kugira ngo abahinzi bato bashobore kugabanya icyuho cy’umusaruro no kwihanganira imihindagurikire y’ibihe."</p>
<p>Yibukije ko u Rwanda rwashyize imbere ubuhinzi burengera ibidukikije, gukwirakwiza serivisi zifashisha ikoranabuhanga mu guha abahinzi inama, ndetse no guteza imbere gahunda Rwanda Food Innovation Hub igamije gufasha gushaka ibisubizo bishingiye ku ikoranabuhanga mu buhinzi.</p>
<div class='spip_document_270796 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/ec1a8777.jpg' width="4550" height="3640" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Umuyobozi w’Ihuriro ry’ Abahinzi bo muri Afurika y’iburasirazuba (EAFF), Madamu Elizabeth Nsimadala, yavuze ko nta bushobozi burambye bushoboka hatabayeho ikoranabuhanga n’ubufatanye. Yashimangiye kandi ko abahinzi b’Afurika biteguye guhanga udushya nibahabwa ibikoresho bikwiye.</p>
<p>Ati: “Abahinzi bacu ntibahaza akarere gusa ahubwo banahaza isi yose. Ikoranabuhanga mu buhinzi rishobora kubaha imbaraga zo kongera umusaruro, kugabanya igihombo no kubona amasoko ku rwego mpuzamahanga,”.</p>
<div class='spip_document_270797 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="26" data-legende-lenx=""
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/ec1a8771.jpg' width="4442" height="3554" alt="Madamu Kantarama C&#233;sarie" title="Madamu Kantarama C&#233;sarie" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Madamu Kantarama Césarie</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Madamu Kantarama Césarie, umuhinzi akaba n’Umuyobozi wa Syndicat INGABO, na we yagaragaje ko abahinzi bato bakeneye uburyo bwo kugera ku ikoranabuhanga kugira ngo bagere ku musaruro uri hejuru nk’uko bimeze ku bandi.</p>
<p>Ati: “Dufite ubushobozi bwo guhinga tukabona byinshi, ariko ikoranabuhanga, imari n’ubumenyi biracyari bike ku bahinzi benshi. Dukwiye ibisubizo bifatika bigera ku rwego rw’umuhinzi wo hasi,”.</p>
<p>Madamu Elise Hartman, uhagarariye itsinda ryaturutse muri uyu muryango muri iyi nama yavuze ko uyu muryango umaze imyaka myinshi ukorana n’ihuriro ry’abahinzi bo muri Afrika y’iburasirazuba (EAFF) kuko bizera cyane akamaro k’imiryango y’abahinzi.</p>
<p>Ati: “Tumaze imyaka myinshi dukorana na EAFF kuko twizera cyane akamaro k’imiryango y’abahinzi ndetse iby’ingenzi cyane akaba ari ugufasha abahinzi mu kugeza ibiryo ku baturage b’akarere. Ibyo si ibintu byoroshye, kandi bigira uruhare mu mibereho myiza rusange y’abaturage ndetse no mu kubungabunga amahoro muri rusange.”</p>
<div class='spip_document_270811 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-09-30_at_17.04_25.jpg' width="1600" height="1066" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yavuze kandi ko bazakomeza ubufatanye cyane ko kuri ubu hari n’indi nkunga bagiye kongeramo. Ati: “Twafashije EAFF binyuze muri IFAD, kandi nanone uyu munsi nababwira ko twabonye andi mafaranga yo kongeramo angana na miliyoni 26 z’amayero”</p>
<p>Iyi nama, yitabiriwe n’abantu barenga 200 n’abamurikabikorwa basaga 20, irimo kugaragaza udushya kuva ku mbuto zitanga umusaruro mwinshi kugeza ku mbuga z’ikoranabuhanga zihuza abahinzi n’isoko.</p>
<p>Ubutumwa bwagarutsweho n’impande zose ni bumwe, ikoranabuhanga n’udushya ntibikiri amahitamo, ahubwo ni umusingi w’ahazaza h’ubuhinzi bwa Afurika.</p>
<div class='spip_document_270795 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/ec1a8946.jpg' width="5472" height="3648" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/ec1a8946.jpg"
				length="4913288"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Kamonyi: Abafunguwe basubizwa mu buzima busanzwe binyuze mu biganiro by'ubwiyunge</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/kamonyi-abafunguwe-basubizwa-mu-buzima-busanzwe-binyuze-mu-biganiro-by-ubwiyunge</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/kamonyi-abafunguwe-basubizwa-mu-buzima-busanzwe-binyuze-mu-biganiro-by-ubwiyunge</guid>

		<dc:date>2025-09-12T10:42:30Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Valens Muvunankiko
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Mu Karere ka Kamonyi, abagororwa barangije ibihano bari bakatiwe ku cyaha cya Jenoside yakorewe Abatutsi, bongeye guhurira hamwe n’abarokotse Jenoside mu biganiro bigamije kubasubiza mu buzima&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Kamonyi: Abafunguwe basubizwa mu buzima busanzwe binyuze mu biganiro by’ubwiyunge</h1>

			

			

			<div class='spip_document_269293 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-09-11_at_10.45_28_1_.jpg' width="1600" height="1067" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibi biganiro byateguwe na Mizero Care Organization ku bufatanye na Minisiteri y’ubumwe bw’abanyarwanda n’inshingano mboneragihugu n’Akarere ka Kamonyi, byabaye ku wa 10 Nzeri 2025.</p>
<p>Byibanze ku kwimakaza imibanire mishya hagati y’abafunguwe n’imiryango basubiyemo, kubafasha gusobanukirwa uburenganzira n’inshingano byabo mu mategeko, ndetse no kubitaho mu byerekeranye n’ubuzima bwo mu mutwe.</p>
<p>Mukamudenge Jacqueline umwe mu barangije igihano utuye mu kagari ka Masaka mu murenge wa Rugalika, wafunzwe imyaka 16 amaze imyaka ibiri asoje igihano. Yavuze ko iyi gahunda yamuhaye icyizere cyo kongera kubaho nk’umuturage usezera ku mateka mabi.</p>
<div class='spip_document_269291 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-09-11_at_10.45_29_1_.jpg' width="1600" height="1067" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div> 
<p>Ati: “Gufungwa byari ibihe bikomeye, ariko no gusubira mu buzima busanzwe ntawe wizeye ntibyoroshye. Kuba twicaye hamwe n’abarokotse Jenoside, tuganira ku mibanire mishya, ni intambwe ikomeye. Twongeye guhabwa icyizere.”</p>
<p>Yavuze ko ari muri Gereza yatekerezaga ko nta muntu uzamwakira ariko bitandukanye n’ibyo yabonye amaze gufungurwa.</p>
<p>Ati: “Nkiri kugororwa, natekerezaga ko nta muntu uzanyakira, ariko bitandukanye n’ibyo natekerezaga kuko ahubwo maze kugera hanze nakiriwe cyane n’abarokotse kandi n’ubu tubanye neza baraza tukaganira, turabana, tugasabana.”</p>
<div class='spip_document_269292 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-09-11_at_10.45_29.jpg' width="1600" height="1067" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Umunyana Claire Yvonne, utuya mu murenge wa Gacurabwenge, yarokotse Jenoside wakorewe Abatutsi, yavuze ko kuganira n’abafunguwe ari inzira y’ubwiyunge.</p>
<p>Ati: “Nkuko bigaragara baracyafite kwifatafata no gutinya kubera ibyo bakoze, ariko twebwe twanejejwe nuko baduhuje nabo kugirango tubereke ko twabababariye kandi ni byiza ko bafunguwe kandi igihano cyabo bakirangije. Twiteguye kubana nabo rwose kuko leta yacu yafashe igihe kinini cyo kutwigisha no kutuvura ibikomere, nta mpamvu rero yo kuba twahura nabo ngo biruke ahubwo nibatubone nka bagenzi babo kuko imbabazi twarazibahaye”</p>
<div class='spip_document_269296 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-09-11_at_10.45_28_3_.jpg' width="1600" height="1067" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Umuyobozi wa RIB mu karere ka Kamonyi Madamu Mukandahiro Jeanne d’Arc, yibukije abarangije ibihano ko bafite uburenganzira n’inshingano nk’abandi baturage, abagaragariza ko hari inzira bashobora gucamo mu gihe bahuye n’ibibazo by’amategeko. Ati: “Iyo umuntu asoje igihano aba afite uburenganzira bwo kuba umuturage wuzuye. Ni ngombwa ko asobanukirwa amategeko kugira ngo azabashe kubaho neza mu muryango nyarwanda.”</p>
<p>Yabasabye kandi kwirinda amacakubiri n’ivangura bishobora gutuma bagwa mu cyaha cya jenoside n’ingengabitekerezo yayo.</p>
<div class='spip_document_269287 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-09-11_at_10.45_30_1_.jpg' width="1600" height="1067" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iréné Mizero, Umuyobozi Nshingwabikorwa wa Mizero Care Organization, yasobanuye ko ibiganiro bigamije gufasha abantu bose bahuye n’ibihe bikomeye.<br class='autobr' />
Ati: “Ibi biganiro bituma abahoze bafunze n’abarokotse Jenoside bumva ko bafite aho bahurira, gukira ibikomere byo mu mutima no kubaho mu mahoro. Amatsinda yacu yo gusangira ubuzima ni inkingi y’icyizere.”</p>
<div class='spip_document_269290 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-09-11_at_10.45_29_2_.jpg' width="1600" height="1067" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Umuyobozi w’Akarere ka Kamonyi, Dr Nahayo Sylvere, yashimangiye ko gusubiza abarangije ibihano mu buzima busanzwe ari igikorwa gikomeye mu rugendo rw’ubumwe bw’igihugu.<br class='autobr' />
Ati: “Ubwiyunge si amagambo tuvuga mu bitangazamakuru, ni ibikorwa nk’ibi byo kwicarana no kumva umwe ku wundi. Abafunguwe n’abarokotse Jenoside bagomba gukorana kugira ngo dukomeze kubaka ejo hazaza twese dushaka maze tukimika ubumwe n’ubudaheranwa abantu bakabana neza.</p>
<p>Kuri ubu mu karere ka Kamonyi, habarurwa abantu 266 barangije ibihano ku byaha bya Jenoside bafunguwe hagati y’umwaka wa 2018 na 2024. Ibi biganiro byitabiriwe n’abantu 487 barimo abavuye mu Igororero n’abakorokotse jenoside.</p>
<div class='spip_document_269289 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-09-11_at_10.45_29_4_.jpg' width="1600" height="1067" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ibiganiro byo gusubiza mu buzima busanzwe abarangije ibihano ku cyaha cya Jenoside muri Kamonyi bigaragaza ko urugendo rw’ubumwe n’ubudaheranwa rukomeje. Kuba abahoze ari abagororwa n’abarokotse Jenoside bicara hamwe bakaganira, byerekana ko n’ubwo amateka mabi yabasizeho ibikomere, hari ubushake bwo kubaka ejo hazaza.</p>
<p>Uko ibiganiro nk’ibi bikomeza hirya no hino mu gihugu, ni nako bigenda bibiba imbuto z’icyizere, ko ubumwe n’ubwiyunge atari inzozi ahubwo ari umurongo igihugu cyahisemo kandi gishimangira buri munsi.</p>
<div class='spip_document_269286 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-09-11_at_10.45_30.jpg' width="1600" height="1067" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-09-11_at_10.45_28_3_.jpg"
				length="181373"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abahinzi barasaba kwishingirwa ku musaruro aho kwishingirwa ku gishoro gusa</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abahinzi-barasaba-kwishingirwa-ku-musaruro-aho-kwishingirwa-ku-gishoro-gusa</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/abahinzi-barasaba-kwishingirwa-ku-musaruro-aho-kwishingirwa-ku-gishoro-gusa</guid>

		<dc:date>2025-08-30T13:26:47Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Valens Muvunankiko
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Bamwe mu bahinzi bemeza ko ubwishingizi bafite muri iki gihe butabafasha ku bijyanye n’umusaruro kuko bushingiye gusa ku gishoro bashoye, ntibwishingire umusaruro bari kuzabona. Bagasaba ko&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abahinzi barasaba kwishingirwa ku musaruro aho kwishingirwa ku gishoro gusa</h1>

			

			

			<div class='spip_document_268658 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-08-28_at_17.59_13_1_.jpg' width="1596" height="882" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Uwamahoro Francine, umwe mu bahinzi bakoresha ubwishingizi mu buhinzi bwabo avuga ko bishingirwa ku gishoro gusa.</p>
<p>Ati: “Twishyura ubwishingizi ku bihingwa byacu, ariko iyo habaye ibiza, baduha amafaranga twashoye gusa. Twifuza ko byajya biba no ku musaruro twari dutegereje kubona.”</p>
<p>Sibomana Jean Baptiste nawe ashimangira ko ubwishingizi bahabwa bwishingira igishoro gusa, byaba byiza bashakiwe n’uburyo habaho ubwishingizi bw’umusaruro nabyo byafasha.</p>
<p>Agira ati: “Ubwishingizi ku gishoro gusa ntibudufasha bihagije kuko kenshi umusaruro umuntu aba ateganya kubona uba uruta igishoro. Nk’iyo twateganyaga kubona umusaruro munini, dutakaza byinshi cyane iyo habaye ikibazo gitunguranye, buriya byaba byiza hashyizweho n’ubwishingizi bwishyura umusaruro.”</p>
<p>Ku ruhande rw’abatanga serivisi z’ubwishingizi, Mahoro Leatitia, Umuyobozi w’ishami ry’Ubwishingizi bw’ibihingwa n’amatungo muri Radiant yacu, yasobanuye impamvu mu bwishingizi batanga hatarimo ubwishingizi ku musaruro.</p>
<p>Agira ati: “Dutanga ubwishingizi ku gishoro kuko ari bwo Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi yatwemereye gutanga. Serivisi y’ubwishingizi k’umusaruro ntirashyirwaho kugeza ubu.”</p>
<p>Ntezimana Museruka Joseph, Umuyobozi wa Gahunda y’Ubwishingizi muri Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi, yavuze ko ku bijyanye n’ubwishingizi hari icyagezweho cyo kwishimira kuko imyumvire ku bwishingizi mu bahinzi yarazamutse.</p>
<p>Agira ati: “Ubu hari ibyo kwishimira kuko abahinzi batangiye kubyumva no kubyitabira. Mbere ntibabyumvaga, ariko ubu intambwe imaze guterwa.”</p>
<p>Yakomeje asobanura ku bijyanye n’icyifuzo cy’abahinzi cyo kwishingira umusaruro, ati: “Icyo gitekerezo kirazwi kandi turimo kugikoraho inyigo. Niturangiza inyigo, amakuru azatangazwa kandi abahinzi ntibakwiye kugira impungenge. Gusa nta gihe gihari giteganijwe umuntu yavuga aka kanya izarangiriraho ariko turi mu nyigo mu gihe kitarambiranye tuzaba twabonye igisubizo tuzabibamenyesha.”</p>
<p>Gahunda ya guverinoma y’imyaka 5 yo kwihutisha iterambere NST2 ishyira imbere kongera umusaruro w’ubuhinzi no kurwanya ingaruka z’ibiza, binyuze mu gushora imari mu ikoranabuhanga no gushyiraho uburyo bwo kugabanya ibyago birimo kwagura gahunda y’ubwishingizi mu buhinzi. Iyi gahunda iteganya kongera abahinzi bagerwaho n’ubwishingizi, hagamijwe kurengera igishoro n’umusaruro, no gufasha guhindura ubuhinzi bukaba ubucuruzi bwizewe.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-08-28_at_17.53_26_1_.jpg"
				length="370387"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Imikino n'Ivugabutumwa, Inzira nshya yo kurinda urubyiruko</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/imikino-n-ivugabutumwa-inzira-nshya-yo-kurinda-urubyiruko</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/imikino-n-ivugabutumwa-inzira-nshya-yo-kurinda-urubyiruko</guid>

		<dc:date>2025-08-26T14:06:23Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Imbere mu gihugu
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Valens Muvunankiko
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ku wa 23 Kanama, ku kibuga cy’umupira cya Gatega mu murenge wa Bumbogo, humvikanye indirimbo, amajwi y’ibyishimo, n’urusaku rw’abogeza umupira . Ariko inyuma y’ibi byishimo hari indi mpamvu&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Imikino n’Ivugabutumwa, Inzira nshya yo kurinda urubyiruko</h1>

			

			

			<div class='spip_document_268533 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-08-24_at_06.55_54_3_.jpg' width="1008" height="756" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iki gikorwa cyateguwe ku bufatanye bw’Itorero Angilikani mu Rwanda (EAR), Compassion International, n’Umurenge wa Bumbogo. Cyahuje imishinga iterwa inkunga na Compassion International ariyo RW 0795 Nkuzuzu na RW 0788 Bumbogo, cyitabirwa n’ababyeyi, abana ndetse n’abayobozi b’inzego z’ibanze.</p>
<p>Ubukangurambaga bwabanjirijwe n’umukino w’umupira w’amaguru wahuje abana bo muri iyi mishinga, nyuma hakurikiraho umukino w’ababyeyi. Guhuza abantu mu mikino byari uburyo bwo kubashimisha ariko kandi bukabaha ubutumwa bw’ingenzi bwo gukundisha urubyiruko ibikorwa byiza no kurushishikariza kwirinda ibiyobyabwenge.</p>
<div class='spip_document_268527 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-08-24_at_06.55_57_3_.jpg' width="1008" height="756" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Pasiteri Ntakirutimana Jonathan, Umuyobozi w’Itorero Angilikani Paruwasi ya Bumbogo, yasobanuye intego y’iki gikorwa agira ati:“Twateguye iki gikorwa dufatanyije n’inzego z’ibanze kugira ngo dukangurire urubyiruko kwirinda ibiyobyabwenge. Dushaka kubona igihugu gifite urubyiruko rufite icyerekezo, rudakoresha ibiyobyabwenge kandi rwubahiriza gahunda nziza igihugu cyabashyiriyeho.”</p>
<p>Ababyeyi barerera muri iyi mishinga nabo ntibatanzwe, kuko bavuga ko bafite impamvu zikomeye zituma bitabira ibikorwa nk’ibi. Habiyakare Athanase, umwe mu babyeyi, yagize ati:<br class='autobr' />
“Twaje kwifatanya n’abandi kuko tubona ko urubyiruko rwacu rukomeje kwishora mu biyobyabwenge kandi aribo Rwanda rw’ejo. Nibicika tuzaba dufite igihugu cyiza.”</p>
<div class='spip_document_268530 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-08-24_at_06.55_54_5_.jpg' width="1008" height="756" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Undi mubyeyi, Niyivuga Celestin, nawe ashimangira ko iyi gahunda ifite akamaro, ati:<br class='autobr' />
“Iyo abana bacu bakanguriwe kwirinda ibiyobyabwenge, bamenya icyiza n’ikibi. Ibi bizatuma bagira ejo hazaza heza.”</p>
<p>Iki gikorwa cyashimwe cyane n’ubuyobozi bw’Umurenge wa Bumbogo.</p>
<p>Ndikumwenayo Pierre, umukozi ushinzwe ibikorwa by’ubuzima rusange mu murenge, yavuze ko ari intambwe ikomeye mu gufasha urubyiruko aho yagize ati: “Nk’umurenge, turashimira ubufatanye bw’abafatanyabikorwa bakorera muri uyu murenge kuko badufasha mu nzego nyinshi, cyane cyane mu gutanga uburere bwiza no kurinda abana ibishuko. Tuzakomeza gukorana nabo kugira ngo tugere ku ntego igihugu cyihaye.”</p>
<div class='spip_document_268526 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-08-24_at_06.55_57_4_.jpg' width="1008" height="756" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Uyu muyobozi kandi yongeye kwibutsa urubyiruko ko ibiyobyabwenge ari inzira mbi ishobora gusenya ejo habo, agira ati:“Ibiyobyabwenge ntabwo bibafasha kugera ku ntego, ahubwo bibatesha agaciro n’amahirwe. Ni byiza rero ko bamenya kubirwanya bakiri bato bikabafasha no kubyirinda ejo habo hakazaba hameze neza.”</p>
<p>Amakuru atangwa n&#8217;Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ubugenzuzi bw’ibiribwa n&#8217;imiti (Rwanda FDA) agaragaza ko mu Rwanda abarenga 12% by’urubyiruko bari hagati y’imyaka 14-30 bamaze kugerageza ikoreshwa ry’ibiyobyabwenge nibura rimwe mu buzima bwabo. Imibare nk’iyi itera impungenge, bityo ibikorwa nk’ibi bigamyje kubikumira bikaba ari ingenzi.</p>
<div class='spip_document_268529 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-08-24_at_06.55_56_2_.jpg' width="1008" height="756" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Iki gikorwa cy’ubukangurambaga cyaranzwe kandi no gufasha imiryango 20 itishoboye ituye mu mudugudu wa Rutarishonga mu kagari ka Nyagasozi ho muri uyu murenge wa Bumbogo aho yahawe ibikoresho by’isuku byose hamwe bifite agaciro k’ibihumbi 300 by’amafaranga y’u Rwanda.</p>
<div class='spip_document_268528 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-08-24_at_06.55_56_3_.jpg' width="1008" height="756" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_268525 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-08-24_at_06.55_53_3_.jpg' width="1008" height="756" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_268524 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-08-24_at_06.55_58_4_.jpg' width="1008" height="567" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-08-24_at_06.55_54_3_.jpg"
				length="102613"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Kamonyi: Umuhanda Gihara-Nkoto wahagaritse ubuhahirane</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/amakuru/article/kamonyi-umuhanda-gihara-nkoto-wahagaritse-ubuhahirane</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/amakuru/article/kamonyi-umuhanda-gihara-nkoto-wahagaritse-ubuhahirane</guid>

		<dc:date>2024-05-27T16:06:26Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amakuru
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Valens Muvunankiko
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abaturage batuye mu kagari ka Kabagesera ho mu murenge wa Runda mu Karere ka Kamonyi baravuga ko hatarakorwa umuhanda wa Kaburimbo Gihara-Nkoto bari basanganywe imihanda y’igitaka ibafasha&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Kamonyi: Umuhanda Gihara-Nkoto wahagaritse ubuhahirane</h1>

			

			

			<div class='spip_document_244250 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/png/n1.png' width="700" height="393" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Aba baturage barasaba inzego z’ubuyobozi muri aka karere kubafasha gutunganya iyo mihanda yabafashaga guhahirana ndetse no kugeza imyaka yabo ku isoko, kuko bamaze igihe bambuka banyuze mu bishihe kuko ntahandi ho kunyura bafite bitewe n’uko aho basanzwe banyura hangijwe n’amazi menshi aturuka mu muhanda urimo gukorwa wa Gihara-Nkoto.</p>
<p>Bakomeza bavuga ko mbere uyu muhanda ukiri muzima imirimo yabo ya buri munsi y’ubwikorezi yakorwaga nta nkomyi ndetse na moto zajyaga zijyana abana ku ishuri zikaba zarakoraga zisanzuye, ariko ubu ntibigishoboka kuko icyari umuhanda cyahindutse umukokwe, abawukoreshaga bakaba banyura mu bihuru.</p>
<p>Abaturage bavuga ko kugeza ubu batari bumva impamvu bayoborwaho amazi ubuyobozi ntibugire icyo bukora kandi ari ibintu bigaragarira buri wese.</p>
<div class='spip_document_244251 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/ndahayo_yohani.jpg' width="700" height="399" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>NDAHAYO Yohani utuye mu mu dugudu wa Bwirabo aganira na Kigali Today avuga ko kuba aya mazi yarayobowe hano ari ikibazo gikomeye cyane.</p>
<p>Ati: “Mbere uyu muhanda wacu utarayoborwamo amazi wari nyabagendwa ari abana bajya kuvoma baragendaga, ari amagare n’amatungo byose byaragenda none umuhanda waracitse ntawe ukigenda. Uyu muhanda watuteje igihombo”.</p>
<p>Uyu muturage yongeraho ko abayobozi bose babizi ariko nta kintu babikoraho, bakaba basaba ko uyu muhanda watunganywa byaba na ngombwa bagashyiraho amaboko yabo kuko ubu nta muntu ukihanyura no guhaha bikaba bitaboroheye.</p>
<p>Ibi kandi abihurizaho na Turahimana uvuga ko ubuhahirane ari ikibazo kuko gusohoka muri uyu mudugudu ujya ahandi bitaboroheye kuko nta kinyabiziga cyabasha kuhanyura ndetse n’abanyamaguru nta muntu basha kuhambuka bisaba gushaka izindi nzira banyura kugirango bagere ku muhanda mukuru.</p>
<div class='spip_document_244253 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/img_0825.jpg' width="700" height="525" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ati: “Ubuhahirane buragoranye, kwinjira muri uyu mudugudu no kuwusohokamo ntabwo byemera, nta moto nta n’igare ryanyuramo kuko bisaba kuryikorera ukaricisha hariya mu ishyamba kandi n’abanyamaguru hariya ntibahasimbuka kuko habaye harehare cyane bisaba guca ahandi. Turasaba ubuvugizi ko wenda twakorerwa ikiraro tukajya twambukiraho kuko akarere katwemereye kuhadukorera ariko amaso yaheze mu kirere”.</p>
<p>Umuyobozi w’Akarere ka Kamonyi Dr Sylvere NAHAYO avuga ko icyo kibazo cy’amazi yayobowe aho hantu umuhanda ugacika cyizwi kandi harimo kurebwa ibyakorwa mu buryo bwihuse.</p>
<p>Ati: “Icyo duteganya hariya ni ukuhashyira uburyo bwo kwifashisha kugirango bambuke kuko turimo gukora umuhanda haruguru, byatumye rero amazi yiyongera ni na yo mpamvu habayemo imbogamizi ku buryo abantu batabasha kuhanyura, mu buryo bworoshye ariko turashaka kuhakora dushyizeho ibiti mu buryo bushoboka abantu babashe kwambuka hanyuma dushake uburyo burambye ariko gushyiraho ibiti byo turabikora mu buryo bwihuse kugirango abantu babone aho baba banyura”.</p>
<p>Usibye kwangiza umuhanda nyabagendwa muri uyu mudugudu wa Bwirabo, aya mazi aturuka mu muhanda uri gukorwa, yanatwaye imirima n’imyaka by’abaturage mu gishanga cya Bigirwa giherereye muri uyu mudugudu.</p>
<p>Kuri iki kibazo, Umuyobozi w’Akarere ka Kamonyi avuga ko Atari abizi ko hari abaturage bafite icyo kibazo, agakomeza abasaba ko abafite ibyo bibazo babigaragaza kugira ngo ubuyobozi burebe icyo bwakora kandi yizeza ko bagiye kubikurikirana.</p>
<div class='spip_document_244257 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/screenshot_2024-05-27_180601.jpg' width="700" height="693" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ati: “Abaturage ubundi iyo bagize ikibazo inzego z’ubuyobozi zakabaye zibikurikirana kuva ku mudugudu kugeza ku karere bikagaragara hanyuma bigashakirwa igisubizo.</p>
<p>“Aho twagiye tubona abaturage bagiye baganirizwa hanyuma ikibazo bagafatanya kugikemura n’ubuyobozi ndetse na Rwiyemezamirimo. Aho rero ntabwo twamenye ko hari harabaye icyo kibazo ariko niba bihari ni babigaragaze nta kibazo turebe icyo gukora kuko ntitwari tuziko hari imyaka yangiritse ariko tugiye kubikurikirana.”</p>
<p>Muri aka karere hari gahunda yo gutunganya imihanda cyane cyane ihuza uduce dutandukanye.</p>
<div class='spip_document_244258 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/img_0820.jpg' width="700" height="525" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Aha twavuga nk’imishinga imishinga 2 ibangikanye y’ikorwa ry’imihanda harimo uwa Rugobagoba – Mukunguri watangiye gukorwa muri uku kwezi ndetse n’Uyu muhanda wa Gihara – Nkoto.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/ndahayo_yohani.jpg"
				length="136373"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>



</channel>

</rss>
