<?xml 
version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss version="2.0" 
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
>

<channel xml:lang="en">
	<title>Kigali Today</title>
	<link>https://www.kigalitoday.com/</link>
	<description>Kigali Today ibagezaho amakuru nyayo ku Rwanda</description>
	<language>en</language>
	<generator>SPIP - www.spip.net</generator>
	<atom:link href="https://www.kigalitoday.com/spip.php?page=backend" rel="self" type="application/rss+xml" />

	<image>
		<title>Kigali Today</title>
		<url>https://www.kigalitoday.com/local/cache-vignettes/L144xH34/siteon0-628cb.gif?1780071413</url>
		<link>https://www.kigalitoday.com/</link>
		<height>34</height>
		<width>144</width>
	</image>



<item xml:lang="en">

		<title>Hari abagiraneza biyemeje gutanga amaraso iteka </title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/ubuzima/urusobe-rw-ubuzima/article/hari-abagiraneza-biyemeje-gutanga-amaraso-iteka</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/ubuzima/urusobe-rw-ubuzima/article/hari-abagiraneza-biyemeje-gutanga-amaraso-iteka</guid>

		<dc:date>2025-06-15T23:42:55Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Urusobe rw'ubuzima
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Ikundabayo Pauline
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Tariki ya 14 Kamena  buri mwaka u Rwanda rwizihiza umunsi mpuzamahanga wahariwe gutanga amaraso hakanashimirwa abagiraneza biyemeje kuyatanga.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Hari abagiraneza biyemeje gutanga amaraso iteka </h1>

			

			

			<div class='spip_document_265272 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-06-14_at_20.25_31.jpg' width="695" height="699" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div> 
<p>Ni umunsi  wizihijwe ku nshuro ya 20 aho abakora mu bukangurambaga bwo gushishikariza abantu  iki gikorwa bavuga ko  bishimira intambwe imaze guterwa mu kucyumva.</p>
<p>Mu kiganiro yagiranye na RBA tariki ya 9 Kamena 2025 ubwo u Rwanda rwifatanyaga n’isi   kwizihiza umunsi mpuzamahanga wahariwe gutanga amaraso Mukakarangwa Christine  ushinzwe ubukangurambaga mu bikorwa byo gutanga amaraso avuga ko mu Rwanda  igikorwa cyo gutanga amaraso kimaze kumvikana ku buryo kwa muganga  nta murwayi ukenera amaraso ngo ayabure.</p>
<p>Yagize ati” Mbere hari abazaga gutanga amaraso bagira  ngo bamenye  gurupe y’amaraso yabo (ubwoko bw’amaraso) hakaba n’abazaga  bavuga bati tujye kwinywera kariya gafanta n’umugati  batanga, ariko ubu siko bimeze abantu basigaye  batanga amaraso babishaka cyane cyane abakuze nibo bafite umubare munini cyane.</p>
<p>Icyamuteye kuvuga ibyo ni uko hari n’abo uha uwo mugati cyangwa se fanta nyuma yo kufata amaraso bakabyanga.</p>
<p>Aha naho  yagize ati “Harimo  abakubwira bati nge ntabwo ndya umugati, iyo Fanta n’ayo mata nabyo simbinywa  akavuga ati wenda munyihere amazi bivuze ngo rero ababikora ni intego baba barihaye mu buzima bwabo bakavuga bati ntihazagire umuntu ubura amaraso arwariye kwa muganga kandi mpari.”</p>
<p>Yongeyeho ko hari n’uwo usanga ibyo byose batanga nyuma yo gufata amaraso abyifitiye  cyangwa se n’ubwo yaba atabyitwaje akavuga ati ningera iwange ndabisanga akaba afite intego mu buzima bwe yo gukiza umuntu amuhaye amaraso.</p>
<p>N’ubwo bimeze bityo kugeza ubu ngo hari abatarumva neza iki gikorwa  bavuga bati buriya se ntibishobora kungiraho ingaruka ndamutse nyatanze?</p>
<p>Nyamara, Ntabarahira Udrine umaze imyaka igera kuri 25 atanga amaraso avuga ko nta ngaruka byamugizeho.</p>
<p>Aragira ati” igikorwa cyo gutanga amaraso nagitangiye muri 2000  niga mu mashuri yisumbuye kumwe baza gufata amaraso ku bigo by’amashuri, nyatanga inshuro ebyiri mba nsoje kwiga. Hashize nk’imyaka ibiri nibwo natekereje ndavuga nti ko nari natangiye gutanga amaraso kandi akaba ari igikorwa cyiza bari badushishikarije uwasubirayo nkongera nkayatanga.”</p>
<p>Rwagasore Majorite Jean de Dieu  nawe ni umwe mu bantu bitabira igikorwa cyo gutanga amaraso kenshi gashoboka we ashimangira ko gutanga amaraso nta ngaruka n’imwe byamugizeho ko ahubwo bituma ahora yigengeseye kugira ngo yirinde icyatuma adakomeza gutanga maraso.</p>
<p>Yagize ati” Natangiye gutanga amaraso  mu 1992 nigaga mu mwaka wa kabiri w’amashuri yisumbuye.</p>
<p>Icyo gihe, ngo byari uburyo busanzwe ikigo cyakoraga bwo gufata amaraso mu banyeshuri nibura rimwe mu mezi atandatu icyo gihe atangira kuyatanga none kugeza n’ubu ngo yabigize umwuga, “kuko abakeneye amaraso ari benshi cyane cyane mu mujyi wa Kigali kubera ibibazo by’impanuka, ababyaye bakeneye amaraso ibyo byose bintera gutangira gukunda gutanga amaraso mbigira intego.”</p>
<p>Akomeza agira ati”Kuva natangira kuyatanga sinumva nahagaragarara. Ntanga amaraso  nibura mu mezi atatu uko mbishoboye kandi numva nzabikomeza.”</p>
<p><strong>Ninde wemerewe gutanga amaraso?</strong></p>
<p>Mukakarangwa Christine ushinzwe ubukangurambaga mu bikorwa byo gutanga amaraso yagaragaje  ibyo utanga amaraso agomba kuba yujuje.</p>
<p>Agira ati”Icya mbere umuntu utanga amaraso ni ufite ubushake urukundo n’impuhwe z’umurwayi atazi akaba atazi n’igihe azabonekera ahubwo akaba avuga ati buri gihe abarwayi baba bahari.”</p>
<p>Yakomeje avuga ko utanga amaraso agomba kuba ari hagati y’imyaka 18 na 60 akaba afite ibiro 50 kuzamura yaba ari umudamu akaba  adatwite kandi atonsa umwana uri munsi y’amezi icyenda.</p>
<p>Yongeyeho ko umuntu utanga amaraso agomba kuba atagendera mu nzira z’ubusambanyi bigaragazwa no kuba atarwaye indwara zandurira mu mibonano mpuzabitsina nka: mburugu, umwijima wo mubwoko bwa B na C na Virusi itera sida.</p>
<p>Mukakarangwa yakomeje avuga ko n’ubwo igikorwa cyo gutanga amaraso kiri ku rwego rushimishije hadakwiye kugira ubyitwaza ngo areke gutanga amaraso kuko n’abasanzwe bayatanga bashobora kugabanuka kubera impamvu zitandukanye.</p>
<p>Yagize ati”Hari ubwo usanga nk’umuntu wari usanzwe atanga amaraso atwite, ari konsa cyangwa se akarenza imyaka yagenwe yo gutanga amaraso ntabe akiyatanga  icyo gihe umubare w’abatangaga amaraso uhita ugabanuka niho duhera dusaba abagiraneza babyifuza gukomeza kwitabira iki gikorwa.”</p>
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="tl" dir="ltr">VIDEO – Bagirishya Emmanuel watangiye gutanga amaraso mu 1999 afite imyaka 17 y’amavuko, ubu afite imyaka 43 akaba amaze kuyatanga inshuro 74. Arateganya kuyatanga kugeza ku nshuro 100 cyangwa akanazirenza. Ashishikariza n’abandi kuyatanga kugira ngo baramire abarwayi barembye. <a href="https://t.co/OoKZRhAr9O">pic.twitter.com/OoKZRhAr9O</a></p>
<p>&mdash; Kigali Today (@kigalitoday) <a href="https://twitter.com/kigalitoday/status/1934139526399619374?ref_src=twsrc%5Etfw">June 15, 2025</a></p>
</blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-06-14_at_20.25_31.jpg"
				length="86410"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Abahanga bagereranya uburezi budahereye ku nshuke n'inzu itagira fondasiyo</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/uburezi/amashuri/article/abahanga-bagereranya-uburezi-budahereye-ku-nshuke-n-inzu-itagira-fondasiyo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/uburezi/amashuri/article/abahanga-bagereranya-uburezi-budahereye-ku-nshuke-n-inzu-itagira-fondasiyo</guid>

		<dc:date>2025-06-14T08:18:38Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Amashuri
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Ikundabayo Pauline
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Abahanga, ndetse n’inararibonye mu burezi, bavuga ko kubaka uburezi budahereye ku mashuri y’inshuke, ntaho bitaniye no kubaka inzu idafite umusingi uhamye.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Abahanga bagereranya uburezi  budahereye ku nshuke n’inzu itagira fondasiyo</h1>

			

			

			<div class='spip_document_265206 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_from_2025-06-14_10-14-14.png' width="853" height="567" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Umwe mu bavuga ibi, ni Firmin Dusengumuremyi  umuyobozi ushinzwe uburezi cyane cyane ikiciro cy&#8217;amashuri y&#8217;inshuke muri UNICEF.</p>
<p>Yabivugiye mu nama yabereye I Kigali kuri uyu wa gatanu tariki ya 1 Kamena 2025 igaruka ku burezi bw’amashuri y’inshuke n’abanza aho yagarutse ku kamaro k’amashuri y’inshuke mu burezi.<br class='autobr' />
Yagize ati" Impavu ikiciro cy&#8217;amashuri y&#8217;inshuke ari ingenzi ni uko ari umusingi w&#8217;uburezi. Ati" Murabizi ko iyo abana bakiri bato aribwo baba bafite ubushobozi bwo gufata cyane  kurusha iyo bakuze.  Bivuze ngo kuva ku myaka 0 umwana akivuka kugera ku myaka itandatu ubushobozi bw&#8217;umwana bwo gufata ibyo umubwiye buba buri hejuru.</p>
<p>Yakomeje agira ati”Niyo mpamvu ushaka kurera afatira muri ya myaka umwana akiri muto kugira ngo cyagihe cyo gufata nigitangira kugabanuka umwana abe yaramaze gufata ibyibanze.”<br class='autobr' />
Yongeyeho ko udashobora kubaka inzu nta fondasiyo. Aha yagize ati"Murabizi neza ko iyo umuntu agiye kubaka agomba guhera kuri fondasiyo.”</p>
<p>Yakomeje agira ati"Iyi nzu  turimo iramutse nta fondasiyo ifite hashobora guhuha umuyaga igahirima , igiti kinini kiri mu ishyamba kidafite imizi nacyo gishobora guhirima no kubaka uburezi budahereye ku nshuke rero ni nko kubaka inzu idafite fondasiyo cyangwa se igiti kitagira imizi iyo umuyaga uje uhita ugihirika.”</p>
<p>Yakomeje avuga ko uburezi bw&#8217;inshuke ari ingenzi cyane ati”Ni umusingi ukomeye kuko ni cyagihe umwana atozwa iby&#8217;ibanze yubakiraho bikanamubera umusingi kugira ngo azige kandi atsinde andi masomo neza.</p>
<p>Yongeyeho ko uretse ibyo hari n&#8217;ibindi byinshi umwana yigira mu mashuri y&#8217;inshuke birimo gusabana n&#8217;abandi bana akamenya n&#8217;uko ajera imbamutima ze ati “Ibi ni ibintu bigira hariya hasi”<br class='autobr' />
Yakomeje ashimangira ko izo ari impamvu impamvu Minisiteri igomba gushyira imbaraga muri iki kiciro aho yagize ati”Birumvikana niba umwana yagize umusingi akiga neza amashuri y&#8217;inshuke bizatuma yiga neza n&#8217;ibindi byiciro bikurikira bikanaba n&#8217;igisubizo ku bana bakunda gusibira mu mwaka wa mbere kuko bizagabany icyo kibazo.”</p>
<p>Ibi byagarutsweho na Leon Mugenzi, umuyobozi ushinzwe iterambere ry’Abarimu, uvuga ko kurera umwana ukiri muto ari ingenzi aho yagize ati"Kurera hakiri kare ukarera  umwana akiri muto ku ikubitiro nibyo bifasha igihugu n&#8217;umuryango muri rusange ibyo rero nibyo bishimangira ko  umwana agomba gutangirira mu mashuri y&#8217;inshuke.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_from_2025-06-14_10-14-14.png"
				length="921440"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Niba uri umurezi ukaba utagira konti muri Umwalimu SACCO ufite ikibazo - Leon Mugenzi </title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/uburezi/ibikorwa-by-uburezi/Niba-uri-umurezi-ukaba-utagira-konti-mu-Mwarimu-SACCO-ufite-ikibazo-Leon-Mugenzi</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/uburezi/ibikorwa-by-uburezi/Niba-uri-umurezi-ukaba-utagira-konti-mu-Mwarimu-SACCO-ufite-ikibazo-Leon-Mugenzi</guid>

		<dc:date>2025-06-10T23:41:40Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ibikorwa by'uburezi
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Ikundabayo Pauline
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Umuyobozi ushinzwe iterambere ry’Abarimu mu kigo cy’igihugu gishinzwe uburezi bw’ibanze, Leon Mugenzi, avuga ko amahirwe yahawe abarimu mu kigo cy’imari cyo kubitsa no kugurizanya, Umwalimu SACCO,&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Niba uri umurezi ukaba utagira konti muri Umwalimu SACCO ufite ikibazo - Leon  Mugenzi </h1>

			

			

			<div class='spip_document_265076 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/mr.-leon-mugenzi-ntawukuriryayo.jpg' width="1080" height="699" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yabivugiye mu kiganiro Ubyumva Ute kuri KT Radio ku wa Mbere, tariki 9 Kamena 2025, ubwo yabwirwaga ibibazo abarimu bahura na byo.</p>
<p>Bimwe muri ibyo bibazo harimo abarimu b’abasimbura batahembwe, abatarabonye agahimbazamushyi, ndetse n&#8217;ikibazo cy&#8217;abavuga ko bategekwa kujya muri Koperative Umwarimu SACCO.</p>
<p>Hari kandi ikibazo bagaragaje cyo gutinda gusimbuza abarimu bagiye mu kiruhuko, bigatuma abanyeshuri ba mwarimu udahari bamara igihe kirekire batiga.</p>
<p>Ku kijyanye n’abarimu b’abasimbura batahembwe, n’abatarabonye agahimbazamusyi , umunyamakuru Niwemwiza  Anne Marie wari uyoboye iki kiganiro yagize ati” Hari abarimu b&#8217;abasimbura batahembwe, babibaza bati “Tubirimo” abatarabonye agahimbazamushyi bo ni benshi kandi uwo muntu tukamuha umwana wacu akamurera akamwitaho akamuha ubumenyi."</p>
<p>Kuri iki kibazo Bwana Mugenzi agira ati”Nibyo koko hari uturere twashyize abarimu b’abasimbura mu myanya nyuma bagira ikibazo cy&#8217;ingengo y’imari ariko barabitumenyesha dukorana n’inzego zirimo na Minisiteri y’imari ku buryo icyo kibazo kirangirana n’uyu mwaka w’ingengo y’imari cyakemutse umwaka w’amashuri utaha kizaba cyararangiye burundu.”</p>
<p>Mu kiganiro, hari umwarimu wabajije ati ”ese kuki gusaba umusimbura tubasaba nibura mbereho  ukwezi ngo uwo asimbura ajye mu kiruhuko, kuki usimbura ataza kugeza ubwo abana bamara hafi igihembwe cyose batize?"</p>
<p>Aha umuyobozi yagize ati”Kuba umwarimu atasimbujwe ntibivuze ko abana batiga kuko umuyobozi ushinzwe amasomo nawe ubwe ashobora kubafasha ndetse n’umuyobozi w’ikigo. Ikindi gutinda gusimbuza umwarimu biterwa n’uko umuyobozi w’ikigo aba atakoranye neza n’akarere ngo n’akarere gakorane neza n’igihugu cyangwa Minisiteri zibishinzwe."</p>
<p>Yongeyeho ko ibyo bibazo byose biri gushakirwa umuti aho yagize ati”Hari system twatangiye kugerageza izajya idufasha kumenya ikibazo hakiri kare tukamenya ngo ni bande bazasimburwa my kwezi kumwe, amezi abiri? Ntekereza ko umwaka utaha icyo kibazo kizaba cyarabaye amateka.”</p>
<p>Ku bijyanye n’agahimbazamusyi, umunyamakuru nawe yabajije Mugenzi ati ”Ko amafaranga y’abasimbura ataboneka, ingengo y’imari  y&#8217;agahimbazamusyi yo byagenze bite?</p>
<p>Aha Mugenzi yagize ati”Ndagira ngo nkubwire ko mu turere turenga makumyabiri agahimbazamusyi twagaragatanze, naho mu turere umunani amafaranga yageze kuri konte hasigaye uburyo bwo kwishyura ku ma konte y’abarimu. Ikibazo dusigaranye ni icy’uturere tubiri Karongi na Rulindo kandi naho biri mu nzira bikemuka twarakurikiranye tubona ko byatewe n’ihindagurika ry’abashinzwe imishahara."</p>
<p>Yongeyeho ko niba umuyobozi ahindutse, umusimbura aba akwiye guhita akomerezaho.</p>
<p>Umunyamakuru Niwemwiza wa KT Radio kandi yabajije umutumirwa we ati "Ko Umwarimu afite uburenganzira ku mushahara we ijana ku ijana, bigenda bite ngo asange umushahara we wakozweho? Cyangwa se agategekwa guhemberwa no kwizigamira aha n’aha?"</p>
<p>Ibi yabihereye ku kibazo abarimu bagaragaje bavuga ko bategekwa guhemberwa mu Mwalimu Sacco.</p>
<p>Bamwe mu barezi bagira bati” Ujya gufata dosiye yawe ugasanga na konte barayigufunguriye."</p>
<p>Icyakora undi mwarimu we yavuze ko ubu n&#8217;iyo konti bakwemereye kuyifungura, bagutegeka kuyifungura muri Umwalimu SACCO.</p>
<p>Undi mwarimu na we yashimangiye iki kibazo agira ati ”Umwalimu SACCO bayigize itegeko. Kuki batareka ngo umwarimu ahemberwe muri banki imuha ibyo yifuza?"</p>
<p>Aha mugenzi agira ati”Duhere ku ibaruwa ya Minisitiri ntabwo ivuga ko ari itegeko. Minisitiri aragira ati”Kugira ngo iyo koperative ishobore kubaho kandi itange serivisi z’inguzanyo abarimu bagiriwe inama yo kugira ubwizigame buhoraho batanga kumushahara wabo ukaba umusingi uherwaho mu kubona serivisi z’inguzanyo.”</p>
<p>Icyakora, umunyamakuru we yakomeje kwereka Mugenzi ko ubusanzwe iyo ugiriye umuntu inama uba ugomba kureka akayikurikiza, ntayikurikize.</p>
<p>Mugenzi, avuga ko nta muntu bafunguriza Konti ku ngufu, uretse kuba wenda bamufasha mu gihe hari ibyo adasobanukiwe, ariko ku bijyanye no kuba muri iki kigo cy&#8217;imari ku Mwalimu, Mugenzi agira ati ” Ndagira ngo mbabwire ko ari byiza kurusha kuba byaba n&#8217;itegeko. Ni koperative itanga umusaruro cyane. Buriya umwarimu SACCO ujyaho byatewe n’uko umushahara wa mwarimu wari muke noneho haza igitekerezo kivuga ngo n’ubwo umushahara utari munini cyane bahurije hamwe imbaraga byabafasha."</p>
<p>Yongeyeho ati”Iyo mufite bike ariko biri hamwe gutera imbere biroroha. Mujya mubona abantu bakora ibimina ukuntu batera imbere bihuse? Uri umwarimu ukavuga ngo sinshaka kujya mu Umwarimu SACCO mba numva ukeneye kwigishwa birushijeho."</p>
<p>Yibukije ko iki kigo Leta yagishyizemo amafaranga kugira ngo kizamure abarimu, bityo udashaka kukijyamo aba akwiye kwigishwa birushijeho.</p>
<p>Aha ni ho agira ati ”Ese ubundi kugira konte muri SACCO uri umwarimu ubundi bigutwaye iki? Guhomba ibyo nyakubahwa Perezida wa Repubulika yagiriyemo abarimu inama ubundi ubwo uwo mwarimu we yaba abitekerezaho iki? Ntabwo twakwemera ko umwarimu wacu ahomba nkubwije ukuri muri Umwalimu SACCO  habamo inyungu. Kuko niba uri umurezi ukaba utari muri Umwalimu SACCO ufite ikibazo."</p>
<p>Koperative Umwalimu SACCO yashinzwe mu mwaka wa 2006 itangira gutanga inguzanyo muri 2008.</p>
<p><strong>Reba ibindi muri iyi video:</strong></p>
<iframe width="100%" height="402" src="//www.youtube.com/embed/XqZfgfVk7Ug" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/mr.-leon-mugenzi-ntawukuriryayo.jpg"
				length="76465"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ikigo gishinzwe amazi y'u Rwanda cyabwiye abashoramari ko batagomba kurenza igipimo </title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/ubukungu/ishoramari/article/ikigo-gishinzwe-amazi-y-u-rwanda-cyabwiye-abashoramari-ko-batagomba-kurenza-igipimo</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/ubukungu/ishoramari/article/ikigo-gishinzwe-amazi-y-u-rwanda-cyabwiye-abashoramari-ko-batagomba-kurenza-igipimo</guid>

		<dc:date>2025-06-04T08:46:58Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Ishoramari
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Ikundabayo Pauline
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Ubuyobozi bw’ikigo gishinzwe kwita ku mutungo kamere w’amazi  (Rwanda Water Board) burasaba abakoresha umutungo kamere w’amazi y’ibiyaga kujya basaba impushya mbere yo gutangira imishinga yabo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ikigo gishinzwe amazi y’u Rwanda cyabwiye abashoramari ko batagomba kurenza igipimo </h1>

			

			

			<div class='spip_document_264810 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_from_2025-06-04_10-43-32.png' width="852" height="562" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ngo ibi impamvu yabyo ni ukugira ngo hirindwe amakimbirane cyangwa kuba hari ibikorwa byagonganira ahantu hamwe kandi bidashobora kubangikanywa ahubwo buri wese amenye aho akoresha atabangamiye undi.</p>
<p>Mu kiganiro yagiranye na RBA  kuri uyu wa kabiri tariki ya 3 Kamena 2025 Nyirishema Richard umuyobozi w’ikigo gishinzwe kwita ku mutungo kamere w’amazi  yasobanuye impamvu y’uruhushya mbere yo gutangira umushinga.</p>
<p> Yifashishije urugero agira ati”Hari ubwo usanga  nk’umuntu usanzwe afite bizinesi yo gukora ibikorwa bijyanye n’imyidagaduro yo mu mazi, afite Hoteli ariko  akaba akeneye no kugira uburenganzira bwo gukorera mu mazi, hakaba hari  n’abandi bashaka gukora wenda nk’imirimo y’ubworozi bw’amafi ugasanga abo bantu ni benshi kandi bose bakeneye aho bakorera.  Tugomba rero kubarangira tukavuga tuti”Ibyo bikorwa bijyanye n’ubworozi bw’amafi biberanye na hariya, ibijyanye n’imyidagaduro n’ubukerarugendo na byo biberanye na hariya  tukabereka aho buri gikorwa cyagenewe.”</p>
<p>Yakomeje agira ati” Mu kugenera buri kintu aho kizakorerwa twifashisha  igishushanyo mbonera ariko tukagerageza kubihuza n’ibindi bishushanyo mbonera bisanzwe, byaba iby’ubutaka n’iby’ubukerarugendo kugira ngo bitazavuguruzanya.”<br class='autobr' />
Uruhushya rusabwa rute?<br class='autobr' />
Munyandinda Vital umuyobozi ushinzwe gutanga impushya ku mikoreshereze y’amazi yasobanuye inzira wanyuramo uramutse ukeneye uruhushya rwo gukoresha umutungo kamere w’amazi.</p>
<p>Yagize ati”Iyo ukeneye uruhushya wandikira ikigo k’igihugu gishinzwe umutungo kamere w’amazi mu Rwanda wujuje ifishi yabugenewe ugaragaza ibyo ukeneye , ubuso ushaka kuzakoreraho ndetse n’ikarita ntoya y’ahantu hawe gusa uzakorera  igendanye na cya gishushanyo mbonera n’ibaruwa igaragaza uburyo witeguye kuwukora utabangamira ibinyabuzima n’ibindi bikorwa byegereye aho ushaka kuzakorera hanyuma ukabitwoherereza tukazagusura tukaza kureba niba aho hantu koko nta kibazo hazateza.</p>
<p>Yongeyeho ko bitewe n’igikorwa hari igihe bagusaba inyigo y’uko uzabungabunga ibidukukije bishobora kwangirizwa n’umushinga wawe. Aha yagize ati”Iyo ari igikorwa tubona ko gishobora kuzagira ingaruka ku bidukikije tumusaba gukora inyigo ku ngaruka ku bidukikije tukareba niba nta bibazo uwo mushinga uzatera.”</p>
<p>Usaba uruhushya kandi, yishyura Rwf 35,000, akaruhabwa mu gihe cy’imyaka cumi n’itanu, kandi agomba kwerekana ingano y’amazi akeneye, kugira ngo atayakoresha agacura abandi. <br class='autobr' />
 Ninde ukwiye gusaba uruhushya rwo gukoresha umutungo kamere w’amazi?</p>
<p>Munyandinda  avuga ko atari umuntu wese ukwiye kwaka uruhushya buri uko agiye gukoresha amazi y’ikiyaga ko ahubwo abafite imishinga yagutse aribo bireba.</p>
<p>Yagize ati”Iyo umuntu afite hegitari y’umurima akeneye kuhira akenera  uruhushya rwo gukoresha amazi.</p>
<p>Ibijyanye n’inganda na byo tubigira mu byiciro bibiri ariko inganda zo kuyungurura kawa ni umwihariko kuko hari abantu benshi bamaze kugera kuri icyo kiciro kandi bakoresha amazi menshi abo nabo bakenera impushya.</p>
<p>Abandi bakenera uruhushya ni abakora mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro kuko kuyungurura ngo babone amabuye akenewe bitwara amazi menshi.</p>
<p>Ibindi ni ugukwirakwiza amazi mungo kuko buriya gufata amazi ukayayungurura ukayakwirakwiza bisaba ko bahabwa uruhushya bakamenya aho agiye kuyafatira niba nta bindi bikorwa bishobora kubangamirana.</p>
<p>Abakoresha ikiyaga mu buryo bw’imyidagaduro, inzira z’ubwato abakora mu burobyi ,ubworozi bw’amafi n’abandi  nabo bakenera impushya.</p>
<p>Ikiyaga ni kimwe mu mitungo kamere y’amazi. Ni amazi asa nk’aho adatemba bitandukanye n’imigenzi aho usanga amazi aba afite aho ava n’aho agana, ibiyaga rero byo bisa nk’aho bituje bifite amazi bivana muyindi migezi.</p>
<p>Kugeza ubu mu biyaga 40 karemano u Rwanda rufite, bitanu ni byo  bimaze gukorerwa igishushanyo mbonera aribyo ikiyaga cya Kivu , Burera ,Ruhondo Mugesera  n’ikiyaga cya Muhazi.</p>
<p> Biteganyijwe ko ibishushanyo mborera bizakomeza gukorwa no ku bindi biyaga.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-06-03_at_16.44_01.jpg"
				length="17729"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Mu cyaro hari benshi batagira imyenda y'imbere &#8211; Dr Anicet ku isuku mu gihe cy'imihango</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/ubuzima/urusobe-rw-ubuzima/article/mu-cyaro-hari-benshi-batagira-imyenda-y-imbere-dr-anicet-ku-isuku-mu-gihe-cy-imihango</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/ubuzima/urusobe-rw-ubuzima/article/mu-cyaro-hari-benshi-batagira-imyenda-y-imbere-dr-anicet-ku-isuku-mu-gihe-cy-imihango</guid>

		<dc:date>2025-06-03T11:57:54Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Urusobe rw'ubuzima
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Ikundabayo Pauline
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Hashize imyaka icumi hizihizwa umunsi mpuzamahanga w’isuku mu gihe cy’imihango.

Mu Rwanda uyu munsi  wizihizwa Kuya 28 Gicurasi buri mwaka hanatangwa ibikoresho bihabwa abagore n’abakobwa bo mu&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Mu cyaro hari benshi batagira imyenda y&#8217;imbere – Dr Anicet ku isuku mu gihe cy&#8217;imihango</h1>

			

			

			<div class='spip_document_264744 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="69" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_from_2025-06-03_13-49-32.png' width="786" height="438" alt="Bensbi mu bagore bo mu cyaro ngo bari mu batambara imyenda y'imbere" title="Bensbi mu bagore bo mu cyaro ngo bari mu batambara imyenda y'imbere" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Bensbi mu bagore bo mu cyaro ngo bari mu batambara imyenda y&#8217;imbere</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>N’ubwo bimeze bityo hari ubwo usanga hatangwa kotegisi n’ibindi bikoresho nk’amasabune  muri uku kwezi zikanakomeza gutangwa no mu yindi minsi, ariko ngo ibi ntibihagije kuko utabona kotegisi ngo ashobora no kutabona umwenda w’imbere.</p>
<p>Mu Kiganiro na Dr Nzabonimpa Anicet umuganga wita ku buzima bw’imyororokere cyane cyane akaba yita ku bagore  yavuze ko hari ubwo batanga kotegisi ariko ntibatange amakariso yo kuzifata.</p>
<p>Yagize ati” Kuko nkunda gukora kuri iki gice kijyanye n’isuku mu gihe cy’imihango y’abagore twaje kuvumbura ko hari abagore batari bake batambara ikariso  cyane cyane abo mu bice by’icyaro byumvikane ko na kiriya gikoresho cy’isuku batagikoresha kuko ntacyo kugifata gihari. Ntaho bacyambarira.”</p>
<p>Nk’uko Dr. Anicet avuga ko usanga nk’abagore bakuze wenda bafite nk’imyaka nka 40 kuzamura cyangwa se n’abakobwa bo mu giturage batagiye mu ishuri hari igihe usanga atambaye ikariso ubwo rero ntibanabashe gukoresha kotegisi nk’uko n’abandi bazikoresha cyangwa se ngo bakoreshe ibyo bikoresho bya kizungu bimeswa ahubwo bo baribinda.<br class='autobr' />
Yakomeje avuga ko mu bice by’icyaro abenshi bakoresha kotegisi ari uko baserutse, ubundi bagakoresha udutambaro tumeswa.</p>
<p>Dr Nzabonimpa yaboneyeho gusaba abafite umutima mwiza wo gufasha abagore n’abakobwa kubona ibikoresho by’isuku kujya bibuka no gushyiraho amakariso afata ibyo bikoresho baba batanze.</p>
<p>Aha yagize ati”Ndagira ngo nkangurire abafite icyo gikorwa cy’urukundo, ni byiza ariko burya cyagenda neza cyane bongeyeho na kariya gakoresho k’ikariso kugira ngo n’uwo muco wo kwambara ikariso utangire mu bagore n’abakobwa bose.  Njye mbyita kubasirimura; buriya umukobwa cyangwa umugore nibura wambaye agakariso akamenya ko nigasaza azagura akandi burya aba yabaye umusirimu, kuko ahita anamenya ko igihe cy’isuku y’imihango ashobora no gukoresha ibindi bikoresho bitari ibyo kwibinda akamenya ko ahubwo ashobora no gukoresha cyakindi gikoreshwa rimwe gusa.”</p>
<p><strong>Umugore cyangwa umukobwa uri mu mihango akwiye kwitwara ate? </strong></p>
<p>Dr Nzabonimpa avuga ko umugore cyangwa umukobwa uri mu mihango agomba kwirinda imirimo ivunanye cyane cyane imirimo isaba guterura cyangwa kugenda urugendo rurerure.<br class='autobr' />
Ati”Kuba hari bamwe bashobora kujya mi mihango bakagira isereri, cyangwa bakaribwa umutwe, bakagira isesemi, kuruka n’ibindi, ni yo mpamvu tujya inama ko uri mu mihango atakora imirimo ivunanye cyane.”</p>
<p>Dr Nzabonimpa yakomeje asobanura ko isuku y’igihe cy’imihango idahera mbere na mbere kubikoresho akoresha ko ahubwo ikwiye guhera ku mubiri.</p>
<p>Aha yagize ati”Buriya isuku y’imihango navuga ko ni ikintu cya mbere atari kiriya gikoresho gifata amaraso y’imihango ahubwo isuku ya mbere abantu bagomba no gushyiramo imbaraga cyane ni iy’uko umugore cyangwa umukobwa wese ujya mu mihango agomba kugira amazi meza n’isabune bihagije kugira ngo abe yakoga umubiri wose nibura gatatu ku munsi mu gihe ari mu mihango  hanyuma na kiriya gikoresho gifata imihango kigahindurwa buri masaha umunani ntikigomba kuyarenza kandi uko agihinduye akaba yakoga umubiri wose kugira ngo agire isuku muri rusange kandi yivaneho n’amaraso yagiye amujyaho y’imihango kuko nayo ubwayo iyo atinze ku ruhu ashobora gutera izindi ndwara.”</p>
<p>Ku bijyanye n’imirire Dr Nzabonimpa avuga ko kubera ko umugore cyangwa umukobwa uri mu mihango aba yatakaje amaraso menshi agomba kwibanda ku kurya indyo yuzuye kugira ngo umubiri ubashe kugarura amaraso watakaje.</p>
<p>Yagize ati”Muri rusange umugore cyangwa umukobwa uri u mihango aba agomba kurya ibiryo bigizwe n’ibitera imbaraga, ibyubaka umubiri n’ibirinda indwara. Haba mu gitondo, saa sita na nimugoroba gatatu ku munsi akabona indyo yuzuye kugira ngo amaraso atakara umubiri ubone ubushobozi bwo gukora andi  ayasimbura.”</p>
<p>Yongeyeho ko kubayijyamo bakava cyane bagatakaza amaraso menshi rimwe na rimwe bakagira isereri cyangwa se bakaba baribwa umutwe  hari ibiribwa bagomba kwitaho cyane cyane imboga n’imbuto.</p>
<p>Yongeyeho ko uko urubuto rugenda rujya gutukura cyangwa ubona rutukuye rujya gusa n’amaraso ruba rufite n’ubushobozi bwo kongera amaraso cyangwa na vitamini zituma koko noneho ya maraso akorwa ku buryo bworoshye.</p>
<p>Aha yavuzemo imbuto zikunda kugira ibara rijya gutukura cyangwa umuhondo nka karoti, inyanya amapapayi , amacunga n’ibindi.</p>
<p>Yakomeje agaragaza ko no mu mboga hari umwihariko hari izirusha izindi kongera amaraso ushobora kwifashisa nka epinari , isombe n’ibindi byongera amaraso.</p>
<p>Ku bijyanye n’abakoresha ibinini bigabanya uburibwe mu gihe cy’imihango Dr Nzabonimpa avuga ko atari byiza kuko imihango si uburwayi.</p>
<p>Yagize ati”Ubundi twemera ko imihango atari uburwayi ahubwo ari ikimenyetso cy’ubuzima busanzwe cyerekana ko umubiri w’umugore cyangwa umukobwa uri gukora neza uko Imana yawuremye.”</p>
<p>Aha Dr Nzabonimpa atanga inama y’uko wakwitwara kugira wirinde ibibazo biza mu gihe cy’imihango birimo n’uburibwe agira ati”Hari ibintu bitatu bigomba  kandi iyo bikozwe neza ibyo bibazo biragabanuka.</p>
<p>Yagize ati”icya mbere ni ukwiyakira umuntu akemera ko ari umugore cyangwa se umukobwa ntabihakane kuko tujya tubona abantu usanga yavutse ari umukobwa cyangwa se umuhungu ariko ugasanga ari kubihakana ntashake kubyemera. Ni ukuvuga ngo rero iyo umuntu yiyakiriye uko yaremwe, uko yavutse bituma ubwonko bukora imisemburo ihagije ijyanye na kwa kundi yavutse noneho n’imihango igakorwa neza.</p>
<p>Icya kabiri nyuma yo kwiyakira ngo ni ukumenyera gufata umuco wo kunywa amazi igihe cyose.</p>
<p>Aha Muganga avuga ko hari abantu batajya abamenya ko amazi ari umuti ukomeye cyane yagize ati”Burya amazi avura indwara nyinshi cyane akanatuma hari indwara nyinshi zidashobora kuza ku bantu. Iyo umuntu anywa amazi menshi  akabigira umuco ntaribwa mu gihe cy’imihango kandi ntanava cyane kubera ko nyababyeyi ye iba ikora neza.”</p>
<p>Icya gatatu ni ugukora siporo aha Muganga Nzabonimpa avuga ko iyo umuntu akora siporo buri munsi cyangwa nka gatatu mu cyumweru bituma ububabare bwo mu gihe cy’imihango bugenda kandi akava amaraso aringaniye.</p>
<p>Agira ati”Dushishikariza abantu b’igitsina gore kwitabira gukora siporo cyangwa imirimo ngororangingo kuko iyo umuntu akora siporo cyangwa imirimo y’amaboko bituma n’imyanya yose y’umubiri ikora neza.”</p>
<div class='spip_document_264745 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_from_2025-06-03_13-45-12.png' width="703" height="467" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yongeyeho ko gukora siporo bidakunze hari imirimo ishobora gufasha nyababyeyi gukora neza aho Yagize ati” Hari nk’abantu badakora siporo ariko agakora imirimo ihagije cyane nka barya bo mu giturage bakora imirimo yo guhinga. Umuntu uhinga buri munsi cyangwa se umuntu ujya ku kazi agakora nk’urugendo rwa kirometero mu gitondo na nimugoroba cyangwa se  akaba akora akazi k’ubukanishi ari nk’umukobwa cyangwa umugore cyangwa se akaba nko mu ikipe y’umupira w’amaguru , uw’amaboko nka Volley ball na Basket ball yarabigize umwuga ntajya aribwa  kubera siporo.<br class='autobr' />
<strong><br class='autobr' />
Abakurambere bitwaraga bare mu gihe cy’imihango? </strong></p>
<p>Dr Anicet avuga ko na mbere y’uko ibikoresho bya kizungu bigera mu Rwanda, abo cyera babaga bafite uburyo bitwara mu gihe cy’imihango.</p>
<p>Yagize ati” Na mbere y’uko abantu babona imyenda hari uko isuku y’igihe cy’imihango yakorwaga. Umuntu yabaga ari mu mihango akaba yakwiyicarira ahantu hamwe ntahave kugira ngo adatera abantu isoni cyangwa se atagira ipfunwe ry’imihango iri kugenda igaragara. Hari n’abandi bafataga nk’amase cyangwa itaka ry’ibumba bakaribumbamo akantu kajya kumera nka capati bakakanika kakuma cyane noneho mu gihe cy’imihango akakicaraho akaguma hamwe ntave aho ari.”</p>
<p>Nyuma rero aho abazungu baziye hakaza imyenda niho abantu batangiye kujya bitabaza nk’ibice by’imyenda cyane cyane nk’imyenda ishaje batacyambara noneho yaba ari mu mihango akaba yayibinda kubera ko n’amakariso yari ataraboneka.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_from_2025-06-03_13-49-32.png"
				length="594373"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Hari ubwo agatambaro ukamesa bukarinda bwira nta zuba &#8211; ingorane z'umukobwa uri mu mihango </title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/ubuzima/urusobe-rw-ubuzima/article/hari-ubwo-agatambaro-ukamesa-bukarinda-bwira-nta-zuba-ingorane-z-umukobwa-uri-mu-mihango</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/ubuzima/urusobe-rw-ubuzima/article/hari-ubwo-agatambaro-ukamesa-bukarinda-bwira-nta-zuba-ingorane-z-umukobwa-uri-mu-mihango</guid>

		<dc:date>2025-05-31T08:02:54Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Urusobe rw'ubuzima
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Ikundabayo Pauline
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Kuwa 28 Gicurasi 2025 u Rwanda rwijihije umunsi mpuzamahanga w’isuku mugihe cy’imihango (Menstrual Hygiene Day)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Hari ubwo agatambaro ukamesa bukarinda bwira nta zuba – ingorane z’umukobwa uri mu mihango </h1>

			

			

			<div class='spip_document_264631 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="55" data-legende-lenx="x"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-05-31_at_09.21_45.jpg' width="700" height="466" alt="Kotegisi imeswa. Ngo ishobora gukoreshwa imyaka ibiri" title="Kotegisi imeswa. Ngo ishobora gukoreshwa imyaka ibiri" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Kotegisi imeswa. Ngo ishobora gukoreshwa imyaka ibiri</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Hashize imyaka icumi uyu munsi wizihizwa ariko n’ubwo bimeze bityo hari abakobwa bakigorwa no kubona ibikoresho by’isuku mu gihe cy’imihango.</p>
<p>Mutoniwase Dosita wo mu Karere ka Nyamagabe avuga ko agorwa no kubona ibikoresho by’isuku birimo isabune, kotegisi n’ibindi.</p>
<p> Yagize ati”Iyo ndi mu mihango biba ari ibihe bitoroshye kuko mbabara munda kandi mba mfite n’indi mirimo ngomba gukora kubihuza bikananira. Ikindi  nkatwe tuba tudafite akazi kubona amafaranga ya kotegisi aba ari ibintu bigoye cyane bikaba ngombwa ko twifashisha udutambaro kandi tuba dusaba isuku ihagije. Hari ubwo ukamesa bukarinda bwira izuba ritavuye.”</p>
<p>Duhimbaze Yvette na we avuga ko ibikoresho by’isuku bihenze cyane bityo kubyigondera bikaba bitamworohera.</p>
<p>Agira ati”Iyo ndi mu mihango ndava cyane kandi kotegisi zirahenze cyane hari izo batubwiye ngo zaje zigura ibihumbi bitanu umuntu ashobora gukoresha umwaka wose kuyabonera rimwe rero jyewe ntabwo byanyorohera.”</p>
<p>Uretse izi zikoreshwa kenshi, hari n&#8217;izikoreshwa rimwe, ziba mu gapaki kagura amafaranga igihumbi, kakaba gashobora kumara ukwezi kumwe.</p>
<p>Uzayisaba Esther wo mukarere ka Rusizi  we avuga ko kujya mu mihango ari ibintu bisanzwe iyo ufite ibikoresho bihagije byo kwifashisha. Yagize ati”Ni iminsi isanzwe nk’indi ariko ikintu nitwararikaho cyane ni isuku kugira ngo hatagira umuntu unyuzamo ijisho. Icyakora imbogamizi ntizijya zibura. Nko mu cyaro biba bigoye bitewe n’imirimo iba ihari nko kubyuka wahirira amatungo, guhinga n’ibindi nk’ibyo bidatuma umunut abona umwanya wo koga nk&#8217;uko abyifuza."</p>
<p>Uzayisaba avuga kandi ko ikiyongereye kuri ibyo ari uko iyo mirimo akenshi iba itanatanga akazi, noneho umukobwa yataha ayivuyemo akaba yabura n&#8217;isabune yo koga n&#8217;iyo gufura udutambaro.</p>
<p>Agira ati "iyo turi muri ibyo bihe ntituba tworohewe."</p>
<p>Hagati aho, Gentille Niyomwungeri we avuga ko iyo ari mu gihe cy’imihango ababara cyane ku buryo akenera ibinini bigabanya uburibwe byo kwifashisha, ariko hakaba ubwo abibura.</p>
<p>Yagize ati”Iyo nageze mu gihe cy’imihango ngira ikibazo cyo kuribwa munda cyane  ku buryo hari n&#8217;ubwo nkenera kugura ibinini byo kwifashisha.  Kubera ukuntu mba mfite intege nke hari ubwo usanga kwikorera isuku bingora kuko biba binsaba guhaguruka buri kanya kandi mbabara."</p>
<div class='spip_document_264629 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-05-31_at_09.20_24.jpg' width="700" height="466" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ntirenganya Germaine umaze imyaka icumi mu buforomo agaragaza uburyo umuntu uri mu mihango akwiye kwitwara kugira ngo yirinde ingaruka zishobora guterwa n’isuku nke.</p>
<p>Agira ati”Umukobwa cyangwa umugore uri mu gihe cy’imihango agomba  gukaraba byibuze gatatu ku munsi, ndetse no guhindura agatambaro atarindiriye ko kuzura kandi imyenda y’imbere akayanika ku zuba cyangwa se akayitera ipasi.”</p>
<p>Yongeyeho ko isuku y’igihe cy’imihango iramutse  ititaweho bigira ingaruka nyinshi zirimo no kubangamira sosiyete umuntu arimo.</p>
<p>Agira ati "Bibangamira abo muri kumwe kuko ushobora kugira umwuka mubi cyane. Si n’ibyo gusa bishobora no gutera indwara zo mu gitsina cyangwa  bikaba byagera no ku nkondo y’umura.”</p>
<p>Raporo y’Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima, OMS igaragaza ko 62% by’indwara zifata imyanya myibarukiro y’abagore ziza mu gihe bari mu mihango, ibintu ahanini bituruka ku bwoko bw’ibikoresho by’isuku baba bifashishije.</p>
<p>Ubushakashatsi bwakozwe n’umuryango ugamije iterambere ry’urugo by’umwihariko umugore (WEEAT) bugaragaza ko mu Rwanda abagera kuri 72% badafite ubushobozi bwo kubona ibikoresho by’isuku byabugenewe byo gukoresha mu gihe cy’imihango kuko bihenda. Ndetse  n’ubwo hari ibikoreshwa inshuro nyinshi,  usanga ngo abenshi badafite amakuru ahagije mu mikoreshereze yabyo.</p>
<p><strong>Hari abakobwa bumva gutabaza kwa bagenzi babo</strong></p>
<p>Muri izi ngorane abakobwa bahura na zo mu mihango, hari abantu ku giti cyabo ndetse n&#8217;imiryango igaragaza ko yumvise iki kibazo, maze bakigira icyabo.</p>
<p>Muri abo harimo Nyinawumuntu Olive washinze kandi akaba anayobora  <strong>Nyinawumuntu Initiative</strong> ikorera mu Karere ka Kamonyi, Intara y&#8217;Amajyepfo. Avuga ko umuryango yashinze  uharanira iterambere  ryumuryango n&#8217;ihame ryuburinganire. Mu bikorwa bakora, harimo no gukusanya ibikoresho akenshi bitegura umunsi mpuzamahanga wahariwe isuku y’imihango, kuwa 28 Gicurasi.</p>
<p>Ibyo bakusanya, ngo ni ibikoresho by’isuku bikenerwa mu gihe cy’imihango, bigenewe abagore n’abakobwa batururuka mu miryango ikennye.</p>
<p>Agira ati” igikorwa cyo gukusanya ibikoresho twagitangiye muri 2022. Muri iyo myaka yose twakusanyije kotegisi 1100 , amasabune n’ibindi bikoresho by’isuku by’umwihariko uyu mwaka niwo twakusanyijemo kotegisi nyinshi kuko twafashije abakobwa n’abagore 300.</p>
<div class='spip_document_264627 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center spip_document_avec_legende'
  data-legende-len="90" data-legende-lenx="xx"
>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-05-29_at_14.41_53_1_.jpg' width="2560" height="1440" alt="Zimwe muri kotegisi n'ibindi bikoresho by'isuku byakusanyijwe na Nyinawumuntu Initiative" title="Zimwe muri kotegisi n'ibindi bikoresho by'isuku byakusanyijwe na Nyinawumuntu Initiative" class="artimgcontent" />
<div class='spip_ocs_real'><div class="imgartmargin"><strong>Zimwe muri kotegisi n&#8217;ibindi bikoresho by&#8217;isuku byakusanyijwe na Nyinawumuntu Initiative</strong></div></div>
</figure>
</div>
<p>Yakomeje avuga ko nyuma yo kubona ko hari abagore n’abakobwa bakigorwa no kubona ibikoresho by’isuku mu gihe cy’imihango aribwo bahisemo gutangiza iyi initiative.</p>
<p>Agira ati” Intego nyamukuru yari ugushyigikira no gufasha abana b’abakobwa n’abagore baturuka mu miryango itishoboye batabasha kubona ubushobozi bwo kugura ibikoresho by’isuku buri kwezi kuko byagaragaye ko 34% by’abangavu mu Rwanda basiba ishuri, cyangwa bakareka imirimo yabo ya buri munsi kuko bagiye mu mihango bakabura ibikoresho by’isuku."</p>
<p>Yongeyeho ati”Intego ya mbere kwari ukubafasha kubona ibyo bikoresho no kumva ko kujya mu mihango atari igisebo  ahubwo ari ubuzima.”</p>
<p>Nyinawumuntu ashimira abagira uruhare muri iki gikorwa kugira ngo abakobwa baturuka mu miryango itishoboye nabo igihe babonye imihango ntibakajye bumva ko ijuru ryabagwiriye.</p>
<p>Uyu mukorerabushake kandi, avuga ko n’ubwo umusoro wa kotegisi wakuweho ntacyo byahinduye kugiciro cyari gisanzwe.</p>
<p> Aha yagize ati” ntabwo nzi neza niba ikurwaho ry’umusoro abacuruzi bararimenye kuko nanjye ndi umukobwa njya mu mihango  nkakoresha kotegisi ariko uko nayiguraga mbere ya 2021 batarakuraho umusoro na n’ubu niko nkiyigura. Nta cyahindutse ahubwo mubishoboye mwadukorera ubuvugizi."</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-05-31_at_09.21_45.jpg"
				length="71734"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umujyi wa Kigali urakangurira abatwara imodoka kureka &#8216;ingendo zitari ngombwa' </title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/umujyi-wa-kigali-urakangurira-abatwara-imodoka-kureka-ingendo-zitari-ngombwa</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/umujyi-wa-kigali-urakangurira-abatwara-imodoka-kureka-ingendo-zitari-ngombwa</guid>

		<dc:date>2025-05-27T20:31:36Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Ikundabayo Pauline
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Umuvugizi w’umugi wa Kigali Emma Claudine Ntirenganya yavuze ko umurwa mukuru ufite ikibazo cya parking zidahagije, bityo abatwara imodoka bakaba bagomba kwirinda kuzijyana ahantu hose, n’ahatari&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umujyi wa Kigali urakangurira abatwara imodoka kureka ‘ingendo zitari ngombwa’ </h1>

			

			

			<div class='spip_document_264453 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_2025-05-27_222949.png' width="1210" height="799" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Yagize ati”Uko umugi ugenda utera imbere ni ko n’abantu bafite ibinyabiziga bagenda baba benshi bigateza ubuke bwa parikingi.”</p>
<p>Kimwe mu byakorwa, ngo nuko abafite ibinyabiziga bagomba kugabanya ingendo z’imodoka zitari ngombwa aho yabanje gusa n’ubakangura abaza ati “Ni ngombwa ko umuntu ajyana imodoka ye aho agiye hose?  Urugero: nkora mu mugi wa Kigali. Ndi kuri City Hall nkeneye kujya ku isoko muri CHIC, ni ngombwa ko njyana imodoka yanjye cyangwa nagenda n’amaguru?”</p>
<p>Umuvugizi yongeyeho ko kugabanya ingedo z’imodoka zitari ngombwa bizahita bigendana no kugira ubuzima bwiza  binyuze mu gukora imyitozo ngororamubiri  aho umuntu agenda n’amaguru rimwe na rimwe bikanarinda kumara igihe kinini yicaye.</p>
<p>Uretse abatwara imodoka zabo bwite, umuvugizi w&#8217;umujyi wa Kigali avuga ko abatwara abagenzi ku buryo bwa rusange na bo ngo bagomba kugira uruhare mu kubungabunga parking nkeya zihari.</p>
<p>Ku bwa Emma Claudine, ngo gutwara abagenzi muburyo bwa rusange  biramutse bikozwe neza n’ufite imodoka ye bwite yajya ayisiga mu rugo agakoresha iza rusange bityo ikibazo cya parikingi kigakemuka kuko n’ibinyabiziga biba byagabanutse mu muhanda.</p>
<p>Aha naho abaza ikibazo ati ”Ese ni ngombwa ko buri gihe umuntu uri muri Kigali atekereza ko kugira ngo agende neza bimusaba gutwara imodoka ye cyangwa se birashoboka ko igihe gutwara abagenzi mu buryo bwa rusange bikorwa neza biba bisobanuye ko imodoka zishobora guparika ahantu igihe kinini zigabanuka?”</p>
<p>Agira ati”Twebwe dutekereza ko imodoka ziparika umwanya munini zikwiriye kugabanuka ahubwo mu mugi wa Kigali tukajya tugira imodoka ziparika igihe gito zigahita zigenda. Muri izo rero hari izishobora guparika muri parikingi ya rusange n’iz’abantu kugiti cyabo.”</p>
<p>Aha icyakora, yavuze ko n’ubwo ubu buryo buzafasha mu guhangana n’ikibazo cy’ubuke bwa parikingi hakiri gushakishwa ahazubakwa izindi parking.</p>
<p>Hagati aho, n’abubaka muri iki  gihe ngo bagomba kwita kuri parikingi bakubaka aho abazabagenderera bazaparika. Bityo, zaba inzu z’ubucuruzi, ndetse n’iz’abantu ku giti cyabo ngo zizaba zifite parking igenwe, ku buryo uwubaka wese ayubahiriza.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_2025-05-27_222949.png"
				length="1721017"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Kaminuza y'Abaporotesitanti mu Rwanda yashyize ku isoko ry'umurimo abasaga 500</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/kaminuza-y-abaporotesitanti-mu-rwanda-yashyize-ku-isoko-ry-umurimo-abasaga-500</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/kaminuza-y-abaporotesitanti-mu-rwanda-yashyize-ku-isoko-ry-umurimo-abasaga-500</guid>

		<dc:date>2025-05-21T22:21:19Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Huye
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Ikundabayo Pauline
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Kuri uyu wa gatatu , tariki ya 21 Gicurasi 2025 Kaminuza y’Abaporotesitanti mu Rwanda (PUR) yatanze impamyabumenyi ku banyeshuri 573 barangije amasomo y’icyiciro cya kabiri cya kaminuza n’amasomo&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Kaminuza y’Abaporotesitanti mu Rwanda yashyize ku isoko ry’umurimo abasaga 500</h1>

			https://www.kigalitoday.com/IMG/logo/whatsapp_image_2025-05-21_at_22.02_15.jpg?1747865777

			

			<div class='spip_document_264146 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-05-21_at_22.02_13.jpg' width="1024" height="576" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ni ibirori byabaye ku nshuro ya 12 i Huye ku cyicaro cy&#8217;iki Kaminuza.</p>
<p>Mu butumwa bwe Rev.Dr.Pascal Bataringaya  yasabye abarangije  amasomo yabo kurema  ubuyobozi bwiza buganisha ku iterambere rirambye.</p>
<p>Ati” Mugiye mu muryango munini mujye mwita kunyigisho za tewolojiya ,mu gukemura amakimbirane no guharanira amahoro nk’uko biri no mu ntego z’iyi Kaminuza ya Gikiristu.”</p>
<p>Yongeyeho kandi ati ”Ni mwe ba Ambasaderi b’iyi Kaminuza mugende muyihagararire mukomera ku ndangagaciro za Gikirisitu mukoresha ukuri, kandi murema udushya, bizabafasha mu buzima bwanyu.”</p>
<div class='spip_document_264145 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-05-21_at_22.02_13_1_.jpg' width="1080" height="720" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Bataringaya  yongeyeho ko ubumenyi batahanye bugomba kubafasha gukora icyateza imbere buri wese, aho yagize ati” Ubwenge, ubushobozi mukuye muri iyi Kaminuza bizabafasha kubaka ubuzima bwanyu bw’ejo hazaza ariko na none bizanabafashe kubaka urusengero rw’ejo hazaza n’umuryango nyarwanda.</p>
<p>Yakomeje agira ati”Mutangiye urugendo rw’ubuzima Imana ikomeze kubafasha kubera urugero rwiza sosiyete, igihugu n’isi yose muri rusange.”</p>
<p>Umwe mu banyeshuri bahagarariye abandi Redempt Ineza Mahoro yashimiye abarezi, ababyeyi inshuti n’abavandimwe  bababaye hafi mu rugendo rw’amasomo yabo aho yagize ati: ”Urugendo rwo kwiga ntitwarutangiye ku bwacu kandi ntiturusoje ku bwacu ahubwo twabifashijwemo n’aba bose mubona. Mwarakoze cyane kutuba hafi.”</p>
<p>Mahoro yakomeje ashimira abarezi n’abayobozi ba Kaminuza ati” Barezi, bayobozi  bacu mwarakoze ku bwitange bwanyu kuko twabonye icyo twari dukeneye cyose, atari ubumenyi gusa ahubwo mwaduhaye  n’indangagaciro muraturera dukura neza.”</p>
<div class='spip_document_264144 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-05-21_at_22.02_14_1_.jpg' width="683" height="1024" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Mu banyeshuri barangije, umubare munini ni Abanyarwanda, hakabamo n’Abarundi batatu, Abanyanigeria babiri, batandatu bakomoka muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo (DRC) n’umwe wo muri Sudani y’Epfo.</p>
<p> Ibi birori byitabiriwe n’abarimo umuyobozi w’ikirenga wa PUR ,Rev.Dr.Pascal Bataringaya , umuyobozi w’akarere ka Huye Sebutege Ange ,umuyobozi wungirije wa PUR, Prof.Dr. Ojedokun Olukayode OLUWOLE ababyeyi n’inshuti z’abasoje amasomo yabo n’abandi.</p>
<div class='spip_document_264143 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-05-21_at_22.02_14.jpg' width="1080" height="720" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_264142 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-05-21_at_22.02_14_2_.jpg' width="1024" height="683" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div><div class='spip_document_264141 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-05-21_at_22.02_15.jpg' width="1024" height="683" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/jpg/whatsapp_image_2025-05-21_at_22.02_13_1_.jpg"
				length="112148"
				type="image/jpeg" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Ikoranabuhanga: Haracyari icyuho mu bumenyi bw'ibanze</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/ikoranabuhanga/bikorwa-bite/article/ikoranabuhanga-haracyari-icyuho-mu-bumenyi-bw-ibanze</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/ikoranabuhanga/bikorwa-bite/article/ikoranabuhanga-haracyari-icyuho-mu-bumenyi-bw-ibanze</guid>

		<dc:date>2025-05-16T13:56:13Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				Bikorwa Bite?
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				Ikundabayo Pauline
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Uko iminsi ihita iterambere rigenda rirushaho kwihuta, aho ikoranabuhanga rikomeje guhinduka izingiro ry’ubuzima.
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Ikoranabuhanga: Haracyari icyuho mu bumenyi bw&#8217;ibanze</h1>

			

			

			<div class='spip_document_263817 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_from_2025-05-16_15-49-56.png' width="899" height="597" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>N&#8217;ubwo bimeze bityo, hari Abanyarwanda bataramenya gukoresha ikoranabuhanga, harimo n’iryo ku rwego ruciriritse rwa telefoni ku buryo bishobora no kubatera igihombo.</p>
<p>Icyo gihombo gishobora no kudahita kibarwa mu mafaranga afatika, ahubwo kikareberwa mu buryo bwo gukerereza ushaka serivise runaka.</p>
<p>Nyiramugisha Marie Jeanne w&#8217;imyaka  49 y&#8217;amavuko avuga ko kutamenya gukoresha terefoni byamuteye kubura ubufasha yari agenewe.</p>
<p>Yagize ati "Ubusanzwe nari nzi kwitaba umpamagaye gusa, ariko jye nkaba ntabasha guhamagara. Naje guhura n&#8217;ikibazo cy&#8217;uburwayi   mbura uko mpamagara kandi no kwandika sinari mbizi. Natabawe n&#8217;umuntu wanyuze ku rugo  yihitira.”</p>
<p>Kanzayire Justine w&#8217;imyaka 62 y&#8217;amavuko na we avuga ko kutamenya imikorere ya telefoni bituma atavugana n&#8217;abana be uko abishatse.</p>
<p>Agira ati" Abana banjye barashatse abasigaye na bo bari mu kazi hirya no hino. Iyo nshatse kubavugisha hari nk&#8217;ubufasha mbakeneyeho, nkeneye kumenya amakuru yabo , cyangwa se mbakumbuye binsaba kujya gushaka ubampamagarira ugasanga bintwaye igihe kitari ngombwa.”</p>
<p>Uwamahoro Francine w&#8217;imyaka 40 y&#8217;amavuko, akaba n’umucuruzi, we avuga ko gukoresha imashini itanga inyemezabuguzi byamunaniye, ku buryo byatumye agomba guha akazi undi muntu ubijijukiwe, kandi nyamara mu busanzwe iduka rye ridafite ubushobozi bwo gukoresha abakozi babiri.</p>
<p>Mbere, ngo iyo abakiriya bamwishyuraga kuri telefoni, nabwo ngo yategerezaga ko abana be bava ku ishuri bakamurebera. Aha rero agira ati"Ibyo byanteshaga abakiriya kuko akenshi sinemeraga ko banyishyura kuri telefoni. Icyakora aho nzaniye uwo mukozi ni we ubindebera.”</p>
<p>Ikibazo ntikiri mu bafite imyaka yigiyeyo gusa. Iyandokoye Marie Jeannette w&#8217;imyaka 25 y&#8217;amavuko we avuga ko kutamenya gukoresha ikoranabuhanga byatumye abura akazi.  Yagize ati"Sinaguze amahirwe yo kwiga ibijyanye n&#8217;ikoranabuhanga, ariko nyuma yo gusoza amasomo bampaye akazi ko gushyira abantu muri mudasobwa nkoresheje Microsoft Excel birananira mpita mfata umwanzuro wo gukora ibishoboka byose nkiga gukoresha ikoranabuhanga. Ubu telefoni yange iri kubimfashamo.”</p>
<p>Aba bose icyo bahurizaho ni ugusaba leta ko yabashyiriraho uburyo bwo kwiga gukoresha ikoranabuhanga.</p>
<p>Ndagijimana Emmanuel umaze igihe akora muby&#8217;ikoranabuhanga avuga ko  iby&#8217;ibanze nko gukoresha telefoni, mudasobwa, imbuga nkoranyambaga n&#8217;ibindi bisaba kwegera ababijijukiwe mo.</p>
<p>Agira ati"Icya mbere  ni ukubikoraho ukaba uri kumwe n&#8217;umuntu  ukajya umubaza akakwereka. Uretse ibyo, hari n&#8217;ahantu henshi wabisanga nko kuri Google na Youtube. Ushobora no gusoma ibitabo ariko ukeneye kumenya byinshi ku ikoranabuhanga wagana ishuri cyangwa se ugashaka umuntu akakwigisha.”</p>
<p>Yakomeje avuga ko  abatazi gusoma no kwandika  na bo  bakoresha  ikoranabuhanga bigakunda.<br class='autobr' />
Yagize ati"Ushobora gukoresha uburyo bw&#8217;amajwi ubutumwa bukagera kuwo bugenewe. Si ibyo gusa ikoranabuhanga wanarikoresha  mu buhinzi, mu bworozi, n&#8217;ibindi bikorwa bidasaba  ko waba uzi gusoma no kwandika upfa kumenya uburyo bikorwamo gusa.”</p>
<p>Yongeyeho ko aho isi igeze abadakoresha ikoranabuhanga bahomba cyane. Ati"Mu ikoranabuhanga ushobora guhamagara umuntu mukavugana, kwakira amafaranga kuri mobile money, gusura imbuga nkoranyambaga ukamenya amakuru agezweho, cyangwa ukabona na serivisi z&#8217;irembo. Bivuze ko  udakoresha ikoranabuhanga hari amakuru atamenya, hakaba na serivisi yakabaye yikorera bigasaba ko ajya kuzisaba ahandi akishyura.”</p>
<p>Hari ibigo bimwe na bimwe bigenda byishyiriraho uburyo bwo kujijura abantu mu ikoranabuhanga, kugira ngo bashobore gukoresha serivise bitanga.</p>
<p>Nk’ikigo “irembo’ gitanga servise za Leta gikoresheje iya kure, kimaze iminsi gikangurira abanyarwanda gahunda ya ‘Byikorere’, aho abaturage bigishwa kwisabira ibyangombwa na serivise bakeneye, batagombye kujya ku babaca amafaranga, bikaba byanabatwara umwanya.<br class='autobr' />
Kugeza uyu munsi, abantu bashobora kwisabira serivise z’irembo ni 36% by’abasaba izi serivise bose.</p>
<p>Kubwa Ndagijimana ngo niyo waba ufite imyaka irenga 50 wakiga gukoresha ikoranabuhanga ukabimenyaigihe wemeye kubiha umwanya.</p>
<p>Mu mwaka ushize wa 2024, urwego rw’ikoranabuhanga rwahanze&nbsp;imirimo isaga 100,931 ndetse bikaba binateganyijwe ko bitarenze muri 2030 hazaba hahanzwe indi mirimo 600.000.</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_from_2025-05-16_15-49-56.png"
				length="819833"
				type="image/png" />
		

	</item>
<item xml:lang="en">

		<title>Umuryango nyarwanda wigeze kuzima urongera urazuka &#8211; Migeprof</title>

		<link>https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/umuryango-nyarwanda-wigeze-kuzima-urongera-urazuka-migeprof</link>

		<guid isPermaLink="true">https://www.kigalitoday.com/amakuru/mu-rwanda/article/umuryango-nyarwanda-wigeze-kuzima-urongera-urazuka-migeprof</guid>

		<dc:date>2025-05-15T15:06:18Z</dc:date>

		<dc:format>text/html</dc:format>

		<dc:language>en</dc:language>

		<dc:creator>Editor</dc:creator>

		
		
		
		
			<category domain="section">
				 Mu Rwanda
			</category>
		

		
		
		
		
			<category domain="tag">
				MobileBigStory
			</category>
		
			<category domain="tag">
				Ikundabayo Pauline
			</category>
		

		
		
		
		<description><![CDATA[
			Minisiteri y’Uburinganire n’iterambere, isanga nyuma y’imyaka mirongo itatu n’umwe habaye Jenoside yakorewe Abatutsi yashegeshe imiryango mu Rwanda, uyu munsi hari inkuru yo kwishimira, kuko&nbsp;(…)
		]]></description>

		
		
		
		<content:encoded><![CDATA[

			<h1>Umuryango nyarwanda wigeze kuzima urongera urazuka – Migeprof</h1>

			

			

			<div class='spip_document_263780 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'>
<figure class="spip_doc_inner">
<img src='https://www.kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_from_2025-05-15_16-59-42.png' width="747" height="497" alt="" class="artimgcontent" />

</figure>
</div>
<p>Ubu ni ubutumwa bwaje kuri uyu wa 15 Gicurasi, aho isi yose yizihiza umunsi mpuzamahanga w’imiryango.</p>
<p>Uyu munsi washyizweho kugira ngo wongere kwibutsa isi ibibazo imiryango ihura nabyo.<br class='autobr' />
Mu kiganiro yagiranye na Televiziyo y’u Rwanda Batamuriza Mireille, Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y’Uburinganire n’Iterambere, MIGEPROF yavuze ko Abanyarwanda bagomba kurenga ibibazo imiryango ihura nabyo, bakita ku byo imiryango imaze kugeraho.</p>
<p>Yagize ati” twe nk’abareberera imiryango turenga ibibazo tukareba icyo dusabwa kugira ngo dukomeze gutuma umuryango nyarwanda uba ishingiro ry’iterambere, ukaba uteye imbere, umeze neza ku buryo n’igihugu kimera neza biturutse kuri wo.”</p>
<p>Batamuriza yakomeje agira ati ”Kwita ku muryango ntabwo bireba urwego rumwe gusa kuko iyo tureba umuryango, tuwubona mu nguni zose: mu burezi, mu buzima, mu buhinzi , ndetse no mu iterambere. Iyo tubona ko abantu bose babarizwa muri izi nguni zose baturutse mu miryango biduha ishusho y’uko umuryango umeze.”</p>
<p>Yasobanuye kandi ko iterambere ry’igihugu ari ryo rigaragaza  ishusho y’umuryango, aho yagize ati “twavuga ko umuryango wazimye ukongera ukazuka kuko nyuma y’imyaka 30 turebye umuryango nyarwanda tubona uhagaze neza kubera ubudaheranwa. Umuryango nyarwanda wanze guheranwa ahubwo ubaho, urakora, amashuri araza turiga, turongera tubona ubuzima mu gihugu.”</p>
<p>Avuga ko iyo basuzuma ibyagezweho mu muryango barebera mu bipimo bitandukanye by’iterambere. Aha yatanze urugero rw’uburezi bw’umwana w’umukobwa butashobokaga kuko ababyeyi bumvaga ko kwiga bitareba umukobwa, ariko ubu kwiga bikaba ari ibya buri wese. <br class='autobr' />
Aha kandi yavuze n’ibijyanye n’ubucuruzi bwambukiranya imipaka, ubuhinzi n’ibindi bikorwa by’iterambere, aho usanga abantu, kandi “baturuka mu miryango.”</p>
<p>Icyakora Batamuriza yanavuze ko n’ubwo bimeze bityo hari ibikibangamiye umuryango. <br class='autobr' />
Icya mbere kuba hari abadafite icyo bakora usanga bapfa ubusa, aka wa mugani ngo “abasangiye ubusa bitana ibisambo” bivuze ko iyo buri wese afite icyo akora umwe akabyuka akajya mukazi n’undi bikaba uko  abana nabo bakajya ku ishuri buri wese ari mu nshingano ze nta dukimbirane tuba hagati mu miryango.</p>
<p>Agira ati “Iyo abantu bafite akazi, nta mwanya wo gupfa ngo imbeba inyuze hariya  murusika rw’epfo cyangwa ruguru.”</p>
<p>Yongeyeho ko kubona ikintu umuntu akora kikamutwara imbaraga z’amaboko, iz’ubwenge bimwima umwanya wo kujya mu bindi bidafite akamaro.</p>
<p> Icya kabiri imryango ibangamiwe no kuvuga ngo mbone bucya iterwa n’amikoro make, aho usanga umuntu aryamye adafite icyo kurya, ariko atanazi icyo azarya ku munsi ukurikiraho.<br class='autobr' />
Agira ati “usanga umuntu aryamye ariko atazi uko ejo bizagenda,  uriye saa sita ntamenye ngo ku mugoroba biragenda bite, warya nimugoroba ukibaza niba ejo uzarya, wabona amafaranga y’ishuri y’abana y’igihembwe ugasigara wibaza aho ay’ikindi azava . Byanze bikunze urahangayika.”</p>
<p>Uwo muhangayiko rero ngo ni wo utuma umuryango udatekana. Iyo abantu bananiwe guhuza ibyo byombi amikoro ndetse n’ubuzima bw’urugo niho amakimbirane aza ni na yo mpamvu abantu bagiye gushinga urugo badakwiye kurushinga ari nk’impanuka.</p>
<p>Kubwa Batamuriza ngo ibyiza ni uko imiryango yaganira kuko ni byo byubaka kuko n’ibihugu iyo bikeneye imikoranire biraganira, bityo rero, n’ababana mu nzu imwe ntibananirwa kwicara ngo bapangire ubuzima bw’icyo gisenge batuyemo.</p>
<p>Agira ati “ni ngombwa ko abantu babiri bahuye bakuze bicara bakaganira bakongera bakareba bati intego zacu ni izihe? nari nkwitezeho iki? wari unyitezeho iki? urugo turi kurutwara gute, ese uru rugo  ruri mu zishyigikira iterambere ry’igihugu cyangwa rurisubiza inyuma?”</p>
<p><strong>Abagize umuryango baganira babigambiriye</strong></p>
<p>Batamuriza atanga inama y’uko umuryango wakabaye uganira agira ati “Ikiganiro kirategurwa kikagira insanganyamatsiko n&#8217;intego kandi kuganira kwiza si ugushinjanya ni ukuvuga ngo urabyumva ute? umwe akabwira undi uko abyumva bagafata umwanzuro kandi bigakorwa mu ituze. Kandi iyo munaniwe kumvikana mushobora gusubika.”</p>
<p>Batamuriza yagarutse ku biri kumunga umuryango birimo ikintu cyo kuvuga ngo ntamwanya hakabura n&#8217;umwanya w&#8217;ikibanze. Ati”Akazi dukora kakadufashije kuzuza inshingano zacu zo kwita ku burere bw&#8217;abo tubyara.”</p>
<p>Yongeyeho ko gucana inyuma kw’abashakanye nacyo kiri kwangiriza umuryango. Ibyo byiyongeraho gukoresha nabi itangazamakuru , imbuga nkoranyambaga  aho umuntu agenda akimena inda ugasanga ibyakabaye bifasha gutera imbere niba ari telefoni, murandasi ni byo bisenya.</p>
<p>Insanganyamatsiko y’umunsi w’imiryango, uyu mwaka iragira iti” Ibiganiro byiza ni ryo reme ry’umuryango.”</p>

			<hr />

			

			

		]]></content:encoded>

		
		
		
		
			<enclosure 
				url="https://www.kigalitoday.com/IMG/png/screenshot_from_2025-05-15_16-59-42.png"
				length="687851"
				type="image/png" />
		

	</item>



</channel>

</rss>
