Komisiyo y’Uburenganzira bwa Muntu yahawe inshingano nshya yo gukumira iyicarubozo

Mu rwego rwo gushyira mu bikorwa intego Leta y’u Rwanda yafashe yo kurwanya iyicarubozo, Komisiyo y’Igihugu y’Uburenganzira bwa Muntu yahawe inshingano nshya yo gukumira iyicarubozo n’ibindi bihano cyangwa ibikorwa by’ubugome bidakwiriye umuntu cyangwa bigamije kumutesha agaciro.

Nirere Madeleine uyobora Komisiyo y
Nirere Madeleine uyobora Komisiyo y’Igihugu y’Uburenganzira bwa Muntu yasobanuye inshingano nshya ziyongereye ku zo komisiyo ayobora isanganywe

Mu mwaka wa 2014 Leta y’u Rwanda yashyize umukono ku masezerano mpuzamahanga yo kurwanya iyicarubozo n’ibikorwa bibabaza umubiri bikorerwa umuntu. Ayo masezarano ateganya ko buri gihugu cyashyizeho umukono gisabwa gushyiraho urwego rugomba gukurikirana ibyo bikorwa.

Nirere Madeleine ukuriye Komisiyo y’Igihugu y’Uburenganzira bwa Muntu avuga ko ikigo ayobora cyongerewe ishingano mu kubahiriza uburenganzira bwa muntu ijyanye n’amasezerano y’iyubahirizwa ku bushake y’inyongera ku masezerano yerekeye kurwanya iyicarubozo mu Rwanda.

Nirere agira ati “Izi nshingano ni ukureba uko uburenganzira bwa muntu bwubahirizwa, nk’ahaba hari abantu benshi, mu ma gereza, mu bigo by’abantu bafite uburwayi bwo mu mutwe, ku bibuga by’indege ahari abantu binjira mu gihugu, hagamijwe kureba uburyo uburenganzira bwabo bwubahirizwa, nta bikorwa bibabaza umubiri bibakorerwa”.

Mu gushyira mu bikorwa inshingano nshya zahawe Komisiyo y’Uburenganzira bwa Muntu, ngo nko muri gereza hazajya harebwa ko abarimo basurwa n’imiryango yabo, abafite ubumuga bwo mu mutwe hagasuzumwa niba ababitaho babafata neza.

Nirere Madeleine yakomeje agira ati “Ubona ko nk’iyo umuntu agize ikibazo cyo mu mutwe abantu bahita bihutira kumuzirika. Ibi si byo kuko baba bica uburenganzira bwe. Tuzareba kandi ku byiciro byihariye nk’abanyamahanga bafunze tureba ko babona ubutabera bukwiye, ko imiryango yabo yamenyeshejwe, cyangwa niba baraburanye mu rurimi bumva, bagahabwa abunganizi babasobanurira.”

Mu bindi iyo komisiyo izakora birimo kujya mu magereza bakareba ko uburenganzira bw’abana bafunganywe na ba nyina bwubahirizwa.

Nirere ati “Tuzareba ko abana babona indyo ikwiriye ndetse n’abayeyi batwite bitabwaho”.

Bamwe mu bitabiriye umuhango wo gusobanura inshingano nshya za Komisiyo bafashe ifoto y
Bamwe mu bitabiriye umuhango wo gusobanura inshingano nshya za Komisiyo bafashe ifoto y’urwibutso

Jean Baptiste Niyizurugero ukorera APT(Association of Prevention of Torture), umwe mu bafatanyabikorwa mu kubahiriza uburenganzira bwa muntu wari witabiriye itangizwa ku mugaragaro ry’iyi nshingano, ku ruhande rwe avuga ko aya masezerano y’inyongera aha inshingano nshya Komisiyo y’Uburenganzira bwa Muntu, agasanga byari ngombwa ko u Rwanda rushyiraho urwo rwego.

Yagize ati “Burya iyo wubaka inzu ukenera kongeraho irindi buye, ubu rero u Rwanda rwateye indi ntambwe mu kurwanya iyicarubozo. Ariko rero aya masezerano y’inyongera yo agamije gukumira iyicarubozo”.

Komisiyo y’Igihugu y’Uburenganzira bwa Muntu ubundi yari isanganywe inshingano zo guteza imbere uburenganzira bwa muntu, kurinda no kubungabunga uburenganzira bwa muntu, ikaba yahawe inshingano ya gatatu yo gukumira ibikorwa by’iyicarubozo.

Ni inshingano zisaba iyo komisiyo kongera ingufu mu gukurikirana iyubahirizwa ry’uburenganzira bwa muntu aho abantu bafungiwe, gukurikirana ibigo by’imfubyi n’abageze mu za bukuru ku buryo bwihariye harwanywa iyicarubozo.

MENYA UMWANDITSI

kigalitoday android app mobile

Ibitekerezo  

Ohereza igitekerezo

Igitekerezo cyanyu kiragaragara kuri Kigali Today nyuma y'isuzuma kandi mu gihe kidatinze. Udashaka ko izina ryanyu rimenyekana wakoresha alias, Turabashimiye.

Amakuru aheruka